Bələdiyyə qulluğunun təşkil edilməsinin şərtləri və qaydaları

Bələdiyyə qulluğunun yüksək səviyyədə və peşəkarcasına təşkil edilməsi bələdiyyələrin effektli və səmərəli fəaliyyətinin əsas şərtidir. Bələdiyyə qulluğu nədir və hansı prinsiplər əsasında təşkil edilir? Yerli özünü idarəetməyə həvalə edilmiş işlərin icrası məqsədiylə bələdiyyə qulluğu bələdiyyə sədri və bələdiyyənin icra aparatı struktur bölmələrinin rəhbərləri tərəfindən təşkil edilən və bələdiyyə qulluqçuları tərəfindən icra edilən daimi və ödənişli peşə fəaliyyətidir. Bələdiyyə qulluğunun təşkil edilməsinin şərtləri, qaydaları və prinsipləri hüququ baxımdan Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası,  Bələdiyyələrin statusu haqqında Azərbaycan Respublikasının  Qanunu, Bələdiyyə qulluğu haqqında Azərbaycan Respublikasıının Qanunu, Bələdiyyə qulluqçularının etik davranış qaydaları haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu, Bələdiyyələrin nizamnaməsi və digər müvafiq qanunvericilik aktları ilə tənzimlənir.

Bələdiyyə qulluqçularının əsas fəaliyyəti yerli özünü idarəetmə orqanı olan bələdiyyələrin səlahiyyətlərini icra etmək, yerli icra hakimiyyətinin müvafiq strukturları ilə fəaliyyətlərini əlaqələndirmək və yerli problemlərin həllində qarşılıqlı fəaliyyət göstərməkdir. Bələdiyyə qulluqçuları yerli özünüidarə orqanlarında xidməti vəzifələrinə seçkilər vasitəsiylə deyil  müsabiqə yolu ilə qəbul edilirlər. Bələdiyyə qulluğu haqqında Azərbaycan Respublikasının qanununa əsasən seçki yolu ilə seçilmiş bələdiyyə üzvləri və bələdiyyələrin fəaliyyətinin təmin olunması ilə birbaşa bağlı olmayan vəzifələri yerinə yetirən şəxslər bələdiyyə qulluqçusu hesab edilmirlər. Bələdiyyə qulluqçusu bələdiyyə üzvü seçilərsə 3 gün müddətində öz ərizəsinə əsasən bələdiyyə qulluğundan azad edilməlidir.

Yerli əhaliyə xidmətin göstərilməsi, iqtisadi və sosial inkişaf proqramlarının həyata keçirilməsi prosesində bələdiyyə qulluqçularının təcrübəsi və yüksək peşəkarlığı bələdiyyənin fəaliyyətində  səmərəli nəticələr verə bilər. Nəzərə  alınmalıdır ki, bələdiyyə qulluqçularının peşəkarcasına fəaliyyəti cəmiyyət arasında bələdiyyə orqanına olan inam və güvənin artmasında mühüm faktordur.

    Bələdiyyə qulluğunun təşkilində aşağıdakı 6 prinsip əsas götürülmüşdür:

  1. Bələdiyyə qulluğu haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunun yerinə yetirilməsinə nəzarət:

Bələdiyyə qulluğu haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu bələdiyyə qulluğu ilə bağlı münasibətləri və Azərbaycan Respublikasında bələdiyyə qulluqçularının hüquqi vəziyyətini tənzimləyir. Bələdiyyə sədri və  bələdiyyənin icra aparatı struktur bölmələrinin rəhbərləri qanunun yerinə yetirilməsinə nəzarət edirlər. Bələdiyyənin icra aparatı bələdiyyənin sədrindən, yerli əhaliyə xidmət, iqtisadi, ekoloji, sosial müdafiə və sosial inkişaf proqramlarını həyata keçirmək üçün yaradılan idarə, şöbə və digər struktur bölmələrdən ibarətdir

  1. İxtisasartırma(əlavə təhsil) sahəsində işin təşkil edilməsi:

Bələdiyyə qulluğunun təşkili prosesində ixtisasartırma deyərkən bələdiyyə qulluqçularının  tədris mərkəzlərində əlavə təhsil almaqları nəzərdə tutulur.  Bələdiyyə qulluqçularının peşə hazırlığı və ixtisas artırma kurslarında iştirakları xidməti fəaliyyət göstərdikləri bələdiyyə orqanında öyrəndiklərini tətbiq edərək bələdiyyənin inkişafına xidmət edir. Azərbaycanda 1999-cu ildə keçirilmiş ilk bələdiyyə seçkisindən bu günə qədər Bələdiyyə qulluqçuları mütəmadi olaraq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin təlim tədris mərkəzində seminarlara, peşə hazırlığına, ixtisas artırılma və hüquqi marifləndirmə kurslarına cəlb edilmişlər. Eyni zamanda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında bələdiyyə qulluqçularının  habelə onları əvəz etmək üçün ehtiyyat kadrlarının hazırlanması, yenidən hazırlanması və ixtisaslarının artırılması məqsədiylə “Rəhbər dövlət idarəçiliyi kadrlarının ixtisasının artırılması” institutu yaradılmışdır.İnstitutda  bələdiyyə qulluqçuları üçün müxtəlif istiqamətlər üzrə uzunmüddətli və qısamüddətli ixtisasartırma kursları və treningləri təşkil edilir.

  1. Bələdiyyə qulluqçularının yerdəyişməsinə dair təkliflərin verilməsi:

Bələdiyyə qulluğuna qəbul prosesində şəffaflığı və obyektivliyi təmin etmək məqsədiylə  bələdiyyə qulluğuna qəbul müsabiqə yolu ilə həyata keçirilir. Bələdiyyə qulluğuna qəbuldan fərqli olaraq bələdiyyə qulluqçularının digər vəzifədə daha səmərəli nəticələr verə  biləcəyi qənaəti yaranarsa onların yerdəyişməsinə dair təkliflərin verilməsi bələdiyyə sədri və bələdiyyənin icra aparatı struktur bölmələrinin rəhbərlərinin səlahiyyətindədir.

  1. Bələdiyyə tərəfindən qəbul edilmiş qərarların icra edilməsi:

Bələdiyyə tərəfindən qəbul edilmiş qərarların yerinə yetirilməsinə nəzarət bələdiyyə sədri və bələdiyyənin icra aparatının səlahiyyətləri daxilindədir. Bələdiyyələrin  statusu haqqında Azərbaycan Respublikasının  Qanuna əsasən  bələdiyyələrin qanunla müəyyənləşdirilmiş səlahiyyətləri daxilində qəbul etdikləri qərarlar təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq bələdiyyənin ərazisində yerləşən bütün hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən hökmən icra edilməlidir. Bələdiyyə tərəfindən verilmiş qərarlar hüquqi və fiziki şəxslərin hüquq və azadlıqlarının pozulmasına səbəb olarsa bələdiyyə orqanlarının və onların vəzifəli şəxslərinin qərarlarından, hərəkət və yaxud hərəkətsizliyindən məhkəməyə qanunda müəyyənləşdirilmiş qaydada şikayət verilə bilər.  Qəbul edilmiş bələdiyyə qərarlarları yalnız bu qərarları qəbul etmiş orqan və  və ya məhkəmənin qərarı ilə etibarsız sayıla bilər.

  1. Yerli əhaliyə xidmət:

Yerli əhaliyə xidmət və yerli problemlərin həllinə çalışmaq bələdiyyə qulluqçusunun ali vəzifəsidir. Bələdiyyə qulluqçusunun yerli əhaliyə xidməti fəaliyyət göstərdiyi ərazidə yerli problemlərin həllinə çalışmaq, proqram və layihələrin həyata keçirilməsində iştirak etmək, bələdiyyələr tərəfindən qəbul edilən əmr və sərəncamları yerinə yetirmək və vətəndaşların müraciətlərinə Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydada baxmaq daxildir.

  1. İqtisadi və sosial inkişaf proqramlarını həyata keçirmək:

Sakinlərin həyat səviyyəsinin yüksəldilməsi, yerli əhaliyə xidmət, onlar üçün rahat həyat şəraitinin təmin edilməsi və həmçini yerli özünü idarəetmənin iqtisadi və maliyyə əsaslarının təmini istiqamətində çalışmaq bələdiyyə qulluğunun əsas şərtlərindəndir. Eyni zamanda bələdiyyələr daxili imkanları hesabına  tətbiq etdikləri sosial müdafiə və sosial inkişaf proqramları çərçivəsində bələdiyyə tərəfindən müəyyən edilmiş müəyyən qrup sakinlərə dövlət sosial təminatından əlavə yerli sosial təminatlar müəyyən edə bilərlər.

Bələdiyyə qulluğunun təşkili təkcə  bələdiyyə qulluqçularının peşəkar fəaliyyəti  ilə məhdudlaşmır. Bələdiyyə qulluğunun təşkili prosesində bələdiyyənin sədri və icra aparatının rolunuda  qeyd etmək vacibdir. Çünki bələdiyyə qulluğunun təşkil edilməsinin məntiqi davamı kimi bələdiyyə sədri və onun formalaşdırdığı icra aparatı bələdiyyənin  büdcəsini, planları, proqram və qərar layihələrinin hazırlanmasını və bələdiyyənin qanunla müəyyən edilmiş səlahiyyətlərinin həyata keçirilməsinin  təşkil edirlər.

 

Hökməli bələdiyyəsinin sədr müavini

Hüquqşunas, Fərman Salmanlı

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here