Bazar Ertəsi, Yanvar 23, 2017
Elm və Təhsil

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Folklor İnstitutu tərəfindən “Çıldırlı Aşıq İrfani” kitabı nəşr etdirilib.

İnstitutdan bildiriblər ki, bu elm müəssisəsinin əməkdaşı Əli Şamil tərəfindən tərtib olunmuş kitaba Çıldırlı Aşıq İrfaninin şeirləri, haqqındakı dastan-rəvayətlər daxil edilib. Axısqa-Çıldır bölgəsində yaşamış, çağdaşlarına və özündən sonrakı aşıqlara güclü təsir göstərmiş Aşıq İrfani ləqəbli Süleymanın şeirləri kitab şəklində ilk dəfədir çap olunur.

Nəşr mütəxəssislər və geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulub.

AZƏRTAC

İrlandiya alimləri onkoloji xəstəliklərdə şüa terapiyasının səmərəliliyini artırmaq metodikasını işləyib hazırlayıblar.

Bu barədə məlumat “Oncotarget” beynəlxalq jurnalında açıqlanıb.

Ölkənin ən qocaman universiteti olan Dublin Triniti Kollecinin tibb fakültəsinin mütəxəssisləri qida borusunda bədxassəli şişin sürətlə böyüməsinə və bütün orqanizmə metastaz verməsinə şərait yaradan xərçəng kötük hüceyrələrini üzə çıxarmağı və zərərsizləşdirməyi öyrəniblər.

Bu tədqiqatın ilkin mərhələdə olmasına baxmayaraq, mütəxəssislər hesab edirlər ki, ən təhlükəli xərçəng hüceyrələrini üzə çıxarmaqla və onlara nöqtəvi təsir etməklə, müalicənin səmərəliliyini xeyli artırmaq olar. Bu ehtimal siçanlar üzərində aparılan təcrübələr zamanı artıq təsdiq olunub. Aqressiv hissəciklər kəsilib götürüldükdən sonra şişin inkişafı dayanır və həkimlər asanlıqla onun öhdəsindən gəlirlər.

Həkimlər xəbərdarlıq edirlər ki, bu xəstəlik erkən mərhələlərdə, demək olar, özünü büruzə vermir və xəstələrin çoxu orqanizmlərində təhlükəli xəstəliyin inkişaf etdiyini ağıllarına belə gətirmirlər.

Azərtac

Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünün ‘Rakamlarla Türkiye’ çalışmasına göre, derslik ve öğretmen sayıları grafiği, 2002 yılından bugüne sürekli artışa işaret etti. 2002’de Milli Eğitim Bakanlığına bağlı 355 bin 234 derslik varken 14 yılda bu sayıya yaklaşık 388 bin yeni derslik eklendi. Yüzde 109’luk artışı işaret eden tabloda 2016 yılında derslik sayısı 743 bin 161 oldu.

Eğitimde insan kaynağı da her geçen gün arttı. 2002’de 561 bin 135 öğretmen Mili Eğitim Bakanlığına bağlı olarak çalışırken; 2016’da öğretmen sayısı 900 bin 168’e ulaştı. 2003’ten 2006’ya kadar yılda 20 bin öğretmen ataması yapılırken 2006 sonrasında Milli Eğitim Bakanlığı her yıl yaklaşık 50 bin yeni öğretmeni kadrosuna kattı. Sayısal verilerin gösterdiği artış nitelikte de yükselişi getirdi. Öğretmen başına düşen öğrenci sayısı neredeyse yarı yarıya azaldı, birebir iletişime daha çok olanak sağlanarak eğitimin kalitesi yükseltildi. 2002-2003 eğitim-öğretim yılında ilk ve ortaokullarda 28, genel liselerde 21 öğrenciye 1 öğretmen düşerken 2015-2016’da ilk ve ortaokullarda 16; genel liselerde 12 öğrenciye 1 öğretmen eğitim vermeye başladı.

14 yılda öğrencilere verilen eğitim desteğinde de çok önemli bir aşama kaydedildi. 2002 yılında 451 bin 550 öğrenci burstan yararlanıyordu, 2016’da yüzde 234 artışla 1 milyon 508 bin 769 öğrenciye burs ulaştı. Burs alan öğrenci sayısıyla birlikte burs miktarı da yükseldi. İlk ve ortaöğretimde 2002’de 13 lira olan burs 2016’da 185 liraya çıktı.

2003 yılında başlatılan ücretsiz ders kitabı dağıtımı projesiyle bugüne kadar 2 milyar 465 milyon 557 bin 308 kitap öğrencileri bedelsiz olarak ulaştı.

2002 yılında Türkiye’de 75 üniversite varken, bugün Türkiye’nin her ilinde en az bir devlet üniversitesi bulunuyor. 2016 yılı itibariyle üniversite sayısı 181 oldu.

KAYNAKİHA

Dünya robot texnikası bazarının həcminin 2020-ci ilədək iki dəfədən çox artacağı gözlənilir.

Bu barədə “International Data Corporation (IDC)” şirkətinin hesabatında bildirilib.

Şirkətin ekspertləri tədqiqatın aparılması üçün robot texnikası və aparat sistemləri, proqram təminatı, kommersiya məqsədli robot texnikası xidməti ilə bağlı məlumatlara əlavə olaraq pilotsuz uçan aparatların alışı və xidməti üzrə göstəriciləri də hesabata daxil ediblər. Ötən ildə robot texnikasına daha çox mədən (8 milyard ABŞ dollar), xidmət (6,5 milyard ABŞ dollar) və səhiyyə (4,5 milyard ABŞ dollar) kimi sektorlarda vəsait sərf edilib. Növbəti bir neçə il ərzində bu sahələrdə robot texnikasından istifadənin daha sürətlə artacağı gözlənilir.

Robot texnikası üçün ən çox xərclər Asiya-Sakit okean regionunun, o cümlədən Yaponiyanın payına düşüb. Region ölkələri qlobal xərclərin ümumi məbləğinin üçdə iki hissəsini bu istiqamətə sərf edib. Ötən il robot texnikasına Avropa, Yaxın Şərq və Afrika 14,7 milyard, Şimali və Cənubi Amerika isə 12,9 milyard ABŞ dolları həcmində yatırım edib.

AZƏRTAC

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun alim və mütəxəssisləri tərəfindən Milli Terminoloji İnformasiya Sisteminin konsepsiyası və veb-portalı işlənilib.

Layihə Prezident İlham Əliyevin 2013-cü il 9 aprel tarixli Sərəncamı ilə təsdiq olunmuş “Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı” çərçivəsində Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsinin dəstəyi ilə həyata keçirilib.

AMEA-dan bildiriblər ki, konsepsiyada terminologiya sahəsində dövlət siyasəti, mövcud vəziyyət və milli terminoloji informasiya sisteminin yaradılmasını zəruri edən amillər önə çəkilib, bu sahədə beynəlxalq təcrübə və standartlar araşdırılıb, sistemin konseptual əsasları və arxitektur-texnoloji prinsipləri işlənilib, sistemin reallaşdırılmasından gözlənilən nəticələr və perspektivlər irəli sürülüb.

“www.azterm.az” (www.terminologiya.az) adı altında yaradılan veb-portal Nazirlər Kabineti yanında Terminologiya Komissiyasının və onun elmi bölmələrinin fəaliyyətini, terminoloji lüğətlər və Azərbaycan dilinin digər lüğətlərini əks etdirən böyük informasiya bazasına və geniş axtarış imkanlarına malik informasiya resursudur.

Ən yeni texnologiyalar əsasında yaradılan veb-portal vətəndaşlara e-terminoloji xidmətlər göstərməklə yanaşı, termin yaradıcılığı prosesinə geniş ictimaiyyətin cəlb edilməsi məqsədi daşıyır.

AZƏRTAC

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində (UNEC) magistratura və doktorantura təhsil pilləsi üzrə təhsil və tədrisin keyfiyyətinin artırılması məqsədi ilə yaradılan Beynəlxalq Magistratura və Doktorantura Mərkəzində (BMDM) ilk semestr imtahanları yekunlaşıb.

UNEC-dən bildirilib ki, Mərkəz Təhsil Nazirliyinin magistratura təhsil pilləsinin iqtisadiyyat və idarəetmə ixtisasları üzrə yeni qəbul edilmiş təhsil standartları əsasında fəaliyyət göstərir. Mərkəzdə 5 ixtisas üzrə 150-dək magistr təhsil alır. BMDM-də beş ixtisas üzrə dörd dildə və yazılı qaydada 45 imtahan təşkil olunub. Magistrlərin biliyi yazılı açıq suallar, şirkət analizləri, biznes keyslər, tədqiqat və araşdırma tipli imtahan metodları ilə müəllimlər tərəfindən qiymətləndirilib. Nəticələr açıqlandıqdan sonra üç gün müddətində apellyasiya şikayəti verilə bilər. Şikayətin baxılması üçün komissiya formalaşdırılır və ən geci 15 iş günü müddətində magistrə apellyasiyanın nəticəsi barədə məlumat verilməsi nəzərdə tutulur.

AZƏRTAC

Ülkelerinde yaşanan çatışmalardan dolayı Mardin’e yerleşen Suriyeli ailelerin çocukları için açılan Evliya Çelebi Geçici Eğitim Merkezi’nde karne heyecanı yaşandı.

Karnelerini alan Suriyeli öğrenciler, çok mutlu olduklarını belirterek hedeflerinin üniversiteye gitmek olduğunu ifade etti. Karne dağıtım törenin ardından gazetecilere açıklamalarda bulunan Evliya Çelebi Geçici Eğitim Merkezi Okulu Müdürü Hamdullah Tekin, okulda lise düzeyinde yaklaşık 180 öğrencinin eğitim gördüğü belirtti. Okul Müdürü Tekin, “2016-2017 eğitim öğretim yılının birinci dönemi bitti, bizler de Evliya Çelebi Geçici Eğitim Merkezi olarak öğrencilerimize karnelerini dağıttık.

Yakın bir zamanda okulumuzda eğitim gören ilk ve ortaokul öğrencilerini normal okullara gönderdik, şuan sadece lise çağındaki öğrencilerimiz var. 9. 10. 11 ve 12. sınıflarında eğitim gören yaklaşık 180 öğrencimiz var. Biz bunlara haftada 15 saat yoğunlaştırılmış Türkçe eğitimi veriyoruz. 15 saat da diğer dersleri veriyoruz. Türkçe eğitimlerinin ardından bu öğrencilerimiz de normal okullarımıza geçiş yapacaklar. Öğrencilerimizin çoğunluğu çok zeki ve çok çalışkandır. Onların hepsini kutluyorum ve başarıların devamını diliyorum” dedi.

Karne sevincini yaşayan Mahmut Fakuha, yaklaşık 4 yıldır Suriye okulunda eğitim gördüğünü ve şuan son sınıfta olduğunu söyledi. Liseyi bitirdikten sonra üniversiteye gitmeyi istediğini kaydeden Mahmut, kendileri için okul açarak eğitim veren Türkiye Cumhuriyeti yetkililerine teşekkür ettiğini belirtti.

KAYNAKİHA

Uluslararası Türk Akademisi (TWESCO) Sizi 27 Mayıs 2017 tarihinde dünyanın farklı ülkelerinden seçkin bilim adamları ve önde gelen araştırmacıların, uluslararası teşkilat temsilcilerinin katılımıyla Kazakistan’ın başkenti Astana’da gerçekleştirilmesi planlanan II. Sosyal Bilimler Forumuna davet eder.

Forumun amacı: Türk Dünyasının kültürel değerlerinin insanlığın gelişimindeki yeri ve rölünü tartışmak ve değerlendirmek. Dünyaca ünlü uzmanları bir araya getirerek, ilmi iletişimi ve bilgi teatisini pekiştirmek, ileriye dönük küresel ve bölgesel sorunların çözümüne katkı sağlayabilecek öneriler üretmek.

Forumun çalışma alanları:

· Tarih, Arkeoloji ve Etnografya

· Folklor, Edebiyat ve Sanat

· Dil ve Terminoloji

· Türk Dünyasındaki çağdaş eğilimler ve gelişim alanları

Çalışma dilleri: İngilizce,Türkçe, Kazakça, Rusça

Foruma katılım şekli:

– örgün katılım (yayın ve bildiri sunumu);

-uzaktan katılım (yayın)

Foruma katılmak için:

· 1 Mart 2017 tarihine kadar Tertip komitesi e-posta adresinekatılım şeklini belirterek Kayıt formunu göndermek;

· 15 Nisan 2017 tarihine kadar Tertip komitesi e-posta adresine bildiri özetini veya yayın için makaleyi iletmek gerekmektedir.

Katılım için Kayıt formu ve makalenin yazılış şekline dair koşullar aşağıda belirtilmiştir.

Makale yayını

Tertip komitesi tarafından seçilen makaleler Forumdan önce kitap olarak basılacaktır. Makaleler yazarın verdiği nüshada yayınlanacaktır. Tertip komitesi alınan bildirinin teknik redaksyonunu yapma ve konuya uygun olmayan veya taleplere uymayan yazıları geri iade etme hakkına sahiptir.

Foruma katılımla ilgili bütün masraflar (yol, konaklama, yemek) katılımcılar tarafından karşılanacaktır.

Tertipleyen: Uluslararası Türk Akademisi (TWESCO)

Tertip komitesi posta adresi: Astana, Tauelsizdik caddesi, 57,Barış ve Uyum Sarayı

İletişim: +7 (7172) 744 663; 744 780

E-posta: forum@twesco.org

Azərbaycan elminə ağır itki üz verib. Azərbaycanın tanınmış riyaziyyatçısı Cəlal Allahverdiyev bu gün vəfat edib. Əməkdar elm xadimi, Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı, AMEA-nın həqiqi üzvü, AMEA İdarəetmə Sistemləri İns­titu­tun­­un “İdarəetmənin riyazi məsələləri” laboratoriyasının müdiri, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor C.Allahverdiyev 87 yaşında dünyasını dəyişib.
Qeyd edək ki, Cəlal Allahverdiyev 17 sentyabr 1929-cu il Şuşa şəhərində anadan olub.
1951-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirib və Mstislav Keldışın rəhbərliyi ilə Moskva Dövlət Universitetinin aspirantı olub, 1957-ci ildə “Öz-özünə qoşma olmayan tənliklərin bəzi siniflərinin məxsusi və birləşmiş funksiyalar sisteminin tamlığı haqqında” adlı namizədlik dissertasiyasını müdafiə edib. 1969-cu ildə professor elmi adına layiq görülüb. Onun ən məşhur elmi nəticəsi “Allahverdiyev teoremi” adı altında bir çox kitablara, o cümlədən funksional analiz dərsliklərinə salınıb.

APA

Yanvarın 18-də keçirilən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin növbəti iclasında AMEA-nın Neft və Qaz İnstitutunun direktor müavini və elmi katibi təyin olunub. Rəyasət Heyətinin qərarları ilə geologiya-mineralogiya üzrə elmlər doktoru Vaqif Qurbanov bu müəssisənin elmi işlər üzrə direktor müavini, yer elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Şəlalə Hüseynova isə elmi katibi vəzifələrinə seçiliblər.

Bakı Ali Neft Məktəbində (BANM) 20 Yanvar faciəsinin 27-ci ildönümünə həsr olunmuş anım tədbiri keçirilib. BANM-in İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən verilən məlumata görə, 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Sovet Ordusunun Azərbaycanda həyata keçirdiyi qətliam nəticəsində həlak olan şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.

Tədbiri acan BANM-in Tədris, elm və beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektoru Ramiz Hümbətov 20 Yanvar hadisələri haqqında danışaraq Vətənimizin müstəqilliyi, suverenliyi, azadlığı uğrunda canını qurban vermiş şəhidlərimizin adının əbədi olaraq Azərbaycan tarixinə və xalqımızın yaddaşına həkk olunduğunu bildirib. Ramiz Hümbətov 20 Yanvar faciəsinə ilk olaraq Ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən hüquqi-siyasi qiymətin verildiyini, onun banisi olduğu və bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında dinamik inkişaf yolunda olan dövlətimizin müstəqilliyinin gorunub saxlanmasının məsuliyyətinin vacibliyindən bəhs etdi. Prorektor Ali Məktəbin tələbələrinə xalqımızın tarixində baş vermiş bütün faciələrin, eyni zamanda 20 yanvar faciəsinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmasının mühüm olduğunu dedi, tələbə gənclərə təhsil aldıqları ingilis dili biliklərindən istifadə edərək bu işdə fəal olmağı tövsiyə etdi.

BANM-in İngilis dili və humanitar fənlər mərkəzinin dosenti Ələmdər Şahverdiyev 20 Yanvar faciəsinin tarixi aspektləri haqqında danışıb, bu hadisənin Azərbaycan tarixində mühüm yer tutduğunu bildirib. Ələmdər Şahverdiyev 27 il öncə Azərbaycan xalqının taleyində faciəli günlər yaşandığını, qırmızı imperiyanın “Qızıl ordusu” tərəfindən günahsız insanların gülləbaran edildiyini gənclərin diqqətinə çatdırıb. O, gəncləri əl-ələ verib bu faciəni törətmiş şəxslərin ədalət qarşısında cavab verməsi üçün çalışmağa, bununla bağlı həqiqətləri yaymaqda fəal olmağa səslədi.

Tədbirin sonunda 20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş qısa sənədli film nümayiş etdirilib.

Qeyd edək ki, Bakı Ali Neft Məktəbinin rektoru Elmar Qasımovun müvafiq əmri ilə BANM-də 20 Yanvar faciəsinin 27-ci ildönümünün keçirilməsi ilə bağlı tədbirlər planı təsdiq edilib. Tədbirlər planına əsasən, BANM-də 20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş dəyirmi masa keçirilib. Bu günlər tələbələrə dərslər zamanı 20 yanvar faciəsi haqqında məlumatlar verilib, tələbələr Nizami Kino Mərkəzində 20 Yanvar faciəsinin iyirmi yeddinci ildönümü ilə əlaqədar yanvarın 17-dən 19-dək Milli Qəhrəmanlara həsr olunmuş sənədli filmlərin silsilə nümayişində iştirak ediblər. Tələbələr və əməkdaşlar 20 Yanvar faciəsinin 27-ci ildönümü ilə əlaqədar müqəddəs Şəhidlər xiyabanını ziyarət ediblər. Vətən, müstəqillik uğrunda canından keçən şəhidlərimizin xatırəsi böyük ehtiramla anılıb.

AMEA Naxçıvan Bölməsində bu qurumun qarşısında duran vəzifələrə və Beşinci çağırış Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin dördüncü sessiyasının yekunlarına həsr olunan tədbir keçirilib.

Bölmənin sədri, akademik İsmayıl Hacıyev ötən ilin Azərbaycan, eləcə də Naxçıvan Muxtar Respublikası üçün uğurlu nəticələrlə yadda qaldığını söyləyib.

Dövlət müstəqilliyinin bərpasından sonra elm sahəsinə göstərilən diqqət və qаyğıdan danışan alim ötən il bölmənin elmi-tədqiqat müəssisələrində müvafiq istiqamətlər üzrə aparılan tədqiqat işlərinin nəticələrindən bəhs edib. Bildirib ki, elmi-tədqiqat işləri 23 monoqrafiya, 15 kitab, 4 metodik vəsait, 560 elmi məqalə və konfrans materialı, 15 tezis olmaqla 617 elmi əsərdə öz əksini tapıb. Əsərlərdən 3 monoqrafiya, 1 kitab, 137 elmi məqalə və konfrans materialı, 7 tezis olmaqla 148-i xaricdə çap olunub.

Diqqətə çatdırılıb ki, ötən il 29 elmi məqalə impakt faktorlu jurnallarda nəşr olunub ki, bu rəqəm 2015-ci ildə 23 olub. Hesabat ilində bölmə əməkdaşları 1 beynəxalq, 4 respublika səviyyəli qrant layihələrində iştirak edərək qalib olublar. Bölmənin 48 əməkdaşı respublika və xaricdə 25 beynəlxalq simpozium və konfransda məruzələrlə çıxış edib.

Ötən il Naxçıvan Bölməsinin humanitar və ictimai, təbiət və texniki elmlər seriyalarından olan “Xəbərlər” jurnalının, o cümlədən “Axtarışlar” jurnalının 4 nömrəsi çap olunub. Bölmənin Rəyasət Heyətində 26 kitab və monoqrafiyanın nəşr edilməsi tövsiyyə olunub. Bundan əlavə “Dədə Qorqud yurdu-Naxçıvan” tarixi-etnoqrafik atlası, “Naxçıvan Muxtar Respublikasının coğrafiyası” ikicildliyinin birinci cildi çapa hazırlanıb.

İ.Hacıyev Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Aparatının rəhbəri Əli Həsənovun “2017-ci il Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Naxçıvan Bölməsi üçün işdə ciddi dönüş ili olmalı, nöqsanların aradan qaldırılması üçün zəruri tədbirlər görülməlidir” – sözlərini xatırladaraq qeyd edib ki, cari ildə bəzi əməkdaşlar öz işlərində dönüş yaratmalı, mövcud çatışmazlıqların, nöqsanların aradan qaldırılması üçün əməli tədbirlər görməlidirlər.

Tədbirdə çıxış edən bölmənin Bioresurslar İnstitutunun direktoru, akademik Tariyel Talıbov, Tarix, Etnoqrafiya və Arxeologiya İnstitutunun direktоru, AMEA-nın müxbir üzvü Fəxrəddin Səfərli, İncəsənət, Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun direktоru, AMEA-nın müxbir üzvü Əbülfəz Quliyev, Təbii Ehtiyatlar İnstitutunun direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Əliəddin Abbasov müşavirədə qarşıya qoyulan vəzifələrin həyata keçirilməsi üçün rəhbərlik etdikləri elmi-tədqiqat institutlarının fəaliyyətini daha da gücləndirəcəklərini bildiriblər.

Yanvarın 18-də AMEA-nın Rəyasət Heyətinin iclasında İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu tərəfindən hazırlanan AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarının Vikipediya ensiklopediyası ilə əlaqədar fəaliyyəti haqqında hesabat dinlənilib.

Hesabatı təqdim edən AMEA-nın akademik-katibi, İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun direktoru, akademik Rasim Əliquliyev Vikipediya virtual ensiklopediyasında Azərbaycanın yüksək səviyyədə təmsil olunmasının böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini bildirib. Akademik vurğulayıb ki, AMEA Rəyasət Heyəti Akademiyanın elmi müəssisə və təşkilatlarının Vikipediya ensiklopediyası ilə əlaqədar fəaliyyətini daim diqqət mərkəzində saxlayır və lazımi dəstək verir: “15 yanvar 2014-cü il tarixində Rəyasət Heyəti tərəfindən Vikipediya ensiklopediyasında Azərbaycan həqiqətlərinin, milli-mənəvi dəyərlərin təsbit olunması, qorunması və inkişafında alimlərin vəzifələri haqqında qərar qəbul edilib, həmin vəzifələrin icrası üçün Akademiyanın bütün elmi müəssisə və təşkilatlarında viki-qrupların, İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunda Viki Mərkəzin yaradılmasına dair göstəriş verilib. AMEA Rəyasət Heyətinin 4 fevral 2016-cı il tarixli qərarında isə Vikipediya ensiklopediyası ilə bağlı fəaliyyətin daha da gücləndirilməsinin vacibliyi qeyd olunub”.

Akademik bildirib ki, Mərkəz tərəfindən Viki-qrupların üzvlərinə “Vikipediya ensiklopediyasının nəzəri və praktiki əsasları” mövzusunda təlim kursları keçirilib, ümumilikdə, həmin kurslarda 123 alim və mütəxəssis iştirak edib. Həmçinin Vikipediyanın Azərbaycan seqmentində mövcud problemləri həll etmək və inkişafa nail olmaq üçün bu sahədə aktiv fəaliyyət göstərən, qısa müddət ərzində müəyyən nəticələr əldə edən ölkələrin təcrübəsi öyrənilib, müvafiq təhlillər aparılıb. Bundan başqa, Vikipediyanın Azərbaycan, ingilis, rus, türk dili seqmentlərində xalqımızın maraqlarına zidd olan kontentlərin müntəzəm monitorinqi və analizi aparılıb.

Akademik Rasim Əliquliyev vurğulayıb ki, müxtəlif təşkilatların və şəxslərin müraciətləri əsasında onlara Vikipediyada işləmək qaydaları öyrədilib, qarşılaşdıqları problemlərin həlli yolları göstərilib, lazımi məsləhətlər verilib, Azərbaycanın görkəmli şəxslərinin səhifələrinin yaradılmasına, kitablarının yerləşdirilməsinə yardım edilib. Eləcə də, viki-texnologiyalardan istifadə etməklə Azərbaycan həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması üçün viki-mühitin zəruri kontent təminatı həyata keçirilib. Vikipediya virtual ensiklopediyasının Azərbaycan cəmiyyətində tanınması üçün müxtəlif konfrans, forum, televiziya və radio kanallarında, çap və elektron media resurslarında təbliğat-təşviqat işləri aparılıb. Bunlarla yanaşı, Vikipediya resurslarında toplanmış qeydiyyat məlumatlarının analizi (vikimetriya) aparılıb, gizli sosial şəbəkələr aşkarlanaraq təhlil olunub. Tədqiqatların nəticələri kimi nüfuzlu elmi jurnallarda 20 məqalə nəşr olunub, 12 tezis hazırlanıb və müxtəlif beynəlxalq və respublika səviyyəli elmi konfranslarda təqdim edilib. Bunlardan başqa, üç kitab nəşr olunub.

Görülən işlərin təqdimatından sonra akademik Rasim Əliquliyev Vikipediya ensiklopediyasının Azərbaycan seqmentinin formalaşması sahəsində mövcud olan problemləri diqqətə çatdırıb. Qeyd edib ki, viki-mühitdə Azərbaycan haqqında məlumatlar yetərincə deyil, bəzi hallarda isə həqiqəti əks etdirmir, qərəzli xarakter daşıyır: “İngilis, rus və digər geniş yayılmış dillərdə də Azərbaycan haqqında obyektiv məlumatlar çox azdır. Müəyyən məkrli qüvvələr bu boşluqdan istifadə edərək ölkəmizə qarşı dezinformasiya yayır, informasiya müharibəsi aparırlar. Azərbaycanla bağlı materialları Vikipediya ensiklopediyasına daxil edən aktiv istifadəçilərin sayı isə yetərincə deyil və onların fəaliyyəti pərakəndə xarakter daşıyır, hətta bəzi administratorların, aktiv istifadəçilərin fəaliyyətinin və mövqeyinin obyektiv reallıqları milli maraqlarımızı əks etdirmir”.

Akademik daha bir mühüm problem kimi Vikipediya ensiklopediyasında Azərbaycanla bağlı məlumatların, həqiqətlərin düzgün təqdim olunması istiqamətində, dezinformasiyalara qarşı mübarizədə ziyalıların, mütəxəssislərin, elm, təhsil, mədəniyyət müəssisələri əməkdaşlarının fəaliyyətinin lazımi səviyyədə olmadıqlarını, onların viki-layihələrdə çalışmaq, zəruri məlumatları bu mühitə daxil etmək üçün müəyyən biliklərə və vərdişlərə yiyələnmədiklərini diqqətə çatdırıb. Həmçinin qeyd edib ki, Vikipediya ensiklopediyasında Azərbaycanla bağlı məlumatların digər dillərdə təqdim olunması işlərində xarici ölkələrdə yaşayan soydaşlarımızın, fəaliyyət göstərən diaspor təşkilatlarımızın imkanlarından lazımi səviyyədə istifadə olunmur.

Akademik Rasim Əliquliyev göstərilən problemlərin aradan qaldırılması üçün alim və mütəxəssislərin Vikipediya ensiklopediyasında fəal olmalarının, orta və ali məktəblərdə müvafiq biliklərin tədris edilməsinin, Vikipediyanın Azərbaycan bölməsində fəaliyyət göstərən administratorların və aktiv istifadəçilərin fəaliyyətinin koordinasiya olunmasının, kontentlərin zənginləşdirilməsi və dünyanın aparıcı dillərinə tərcümə edilərək yerləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb: “Bütövlükdə, viki-layihələrin geniş miqyasda həyata keçirilməsi, Azərbaycanın Vikipediya ensiklopediyasında yüksək səviyyədə təmsil olunması, milli maraqlarımızın lazımınca qoruması üçün biznes-vətəndaş cəmiyyəti əməkdaşlığına, həmçinin inzibati, texniki və maliyyə dəstəyinə ehtiyac vardır”.

Daha sonra hesabat haqqında müzakirə aparılıb və təsdiq edilib. Həmçinin qərara alınıb ki, AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatları tərəfindən Vikipediya ensiklopediyası ilə əlaqədar fəaliyyətin gücləndirilməsi istiqamətində müvafiq tədbirlər həyata keçirilsin, o cümlədən kontent təminatı işi sürətləndirilsin, KİV-də müvafiq təbliğat-təşviqat işləri intensivləşdirilsin və viki-qrupların maddi-texniki təminatı gücləndirilsin. Bundan başqa, Viki Mərkəz tərəfindən həyata keçirilən elmi tədqiqatlar və təlim kursları davam etdirilsin, Akademiyanın Naxçıvan və Gəncə bölmələrində, Şəki və Lənkəran regional elmi mərkəzlərində fəaliyyət göstərən viki-qrup üzvlərinə müvafiq təlim kursları təşkil olunsun.

Yanvarın 19-da Bakı Dövlət Universitetində (BDU) 20 Yanvar faciəsinin 27-ci ildönümünə həsr olunmuş tədbir keçirilib.

Əvvəlcə tədbir iştirakçıları universitetin həyətindəki Şəhidlər abidəsinin önünə gül dəstələri düzüb, şəhidlərin xatirəsini ehtiramla yad ediblər.

BDU-nun rektoru, akademik Abel Məhərrəmov 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə keçmiş sovet ordusunun Bakıda və respublikamızın digər şəhər və rayonlarında törətdiyi qanlı cinayətlərdən bəhs edib. Diqqətə çatdırılıb ki, o müdhiş gecədə günahsız insanlar qəddarcasına qanlarına qəltan ediliblər.

Digər çıxış edənlər də 20 Yanvar faciəsinin unudulmayacağını, xalqımızın azadlığı, ölkəmizin müstəqilliyi uğrunda canlarından keçən şəhidlərin xatirəsinin daim müqəddəs tutulacağını vurğulayıblar.

AZƏRTAC

İran-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunun sədri Salman Xodadadi və İranın Azərbaycandakı səfirliyi nəzdindəki İran Mədəniyyət Mərkəzinin rəhbəri İbrahim İbrahimi Bakı Dövlət Universitetində (BDU) olublar.

BDU-dan bildiriblər ki, görüşdə bu ali məktəbin rektoru, akademik Abel Məhərrəmov Azərbaycan-İran əlaqələrinin əhəmiyyətini vurğulayıb.

Rektor, eyni zamanda, İranın bir sıra universitetləri ilə uğurlu əməkdaşlıq, nanotexnologiya və biotexnologiya sahəsində birgə tədqiqatların aparılması, dərsliklərin hazırlanması barədə danışıb.

Görüşdən məmnunluğunu bildirən S.Xodadadi və İ.İbrahimi Azərbaycanda bütün istiqamətlərdə, o cümlədən elm sahəsində sürətli inkişafın olduğunu, İran universitetlərinin BDU ilə elmi əlaqələrinin genişləndirməsinin əhəmiyyətini qeyd ediblər. Qonaqlar ölkələrimiz arasında elm və təhsil sahəsində həyata keçiriləcək bütün layihələri dəstəkləməyə hazır olduqlarını bildiriblər.

Qarşılıqlı maraq doğuran məsələlər barədə geniş fikir mübadiləsi aparılıb.

Sonda iranlı qonaqlar BDU-nun laboratoriyalarının, Nanotexnologiya Mərkəzinin fəaliyyəti ilə tanış olublar.

AZƏRTAC

XƏBƏR LENTİ