Cümə, Fevral 24, 2017
MƏDƏNİYYƏT

Türkiyənin Bolu vilayətində Qarabağ parkı və ilk Xarıbülbül abidəsinin açılışı olub.

Azərbaycan və Türkiyə millət vəkillərininin, ziyalılarının, Türk dünyasının müxtəlif bölgələrindən gəlmiş tanınmış aydınların, Bolu valisi və bələdiyyə başqanının, QHT, KİV rəhbərləri və yüzlərlə yerli sakinin iştirakı ilə keçirilən Qarabağ parkı və Qarabağ, Xarıbülbül abidəsinin açılışı mərasimində Bolu bələdiyyə başqanı Alaeddin Yılmaz çıxış edib.

O bildirib ki, bir neçə ay əvvəl bölgədə Qarabağ problemi ilə bağlı konfrans verən millət vəkili Qənirə Paşayeva Boluda Qarabağ parkı təklifi ilə çıxış etdiyi zaman bir bələdiyyə başqanı olaraq qısa zamanda bu təklifin reallaşacağını söyləmişdi və bu gün bu parkın açılışını həyata keçirməkdən çox məmnundur. Azərbaycana böyük sevgi bəslədiyini deyən bələdiyyə başqanı Alaeddin Yılmaz və Bolu valisi Aydın Baruş bildiriblər ki, Qarabağ, Xocalı soyqırımı ağrısı bütün Türklərin ağrısıdır və inşallah bu problemi birlikdə həll edəcəyik. Boluda İstanbul-Ankara yolu üzərində yerləşən və böyük bir ərazini əhatə edən yüksək səviyyəli Qarabağ parkını ziyarət edəcək hər bir insan Qarabağ, Xocalı soyqırımı həqiqətləri ilə bağlı məlumatları əldə edə biləcəklər.

Qarabağ, Xarıbülbül abidəsi qoyulmuş Qarabağ parkında hər iki qardaş ölkənin bayrağının bərabər dalğalanacağını deyən bələdiyyə başqanı inşallah qısa zamanda Azərbaycanın işğal altında olan torpaqlarının azad olunmasını istəyirik və bunun üçün birlikdə mübarizə edəcəyik deyib. Bələdiyyə başqanı bu heykəlin Azərbaycanda hazırlanaraq Boluya gətirilməsini öz üzərinə götürən Avrasiya Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutu İB-nin sədri, millət vəkili Q.Paşayevaya, Yeni Yurd İctimai Birliyinin sədri Mahirə Əsədovaya, heykəltaraş Akif Əsgərova bolulular adından təşəkkürünü bildirib. O bu abidənin Bolu üçün çox böyük bir hədiyyə olduğunu deyib. Parkın açılışında çıxış edən millət vəkili Q.Paşayeva Bolu bələdiyyə başqanına və əməyi keçən hər kəsə təşəkkür edərək Ermənistanın işğalçılıq siyasəti, Xocalı soyqırımı, Ermənistanın işğal etdiyi torpaqlarımızda törətdiyi vandalizm aktları, 1 milyon azərbaycanlı qaçqın və məcburi köçkünün hələ də öz evinə dönə bilməməsi, beynəlxalq təşkilatların bunun üçün rəsmi İrəvana heç bir təzyiq göstərməməsi, ikili standartlar barədə geniş çıxış edib.

Çıxışına Azərbaycan və Türkiyə uğrunda şəhid olan bütün insanlarımızın qarşısında baş əyərək, qazilərimizi sayğı ilə anırıq sözləri ilə başlayan millət vəkili Q.Paşayeva bildirib ki, Azərbaycan və Türkiyə Azərbaycanın ümumimilli lideri Heydər Əliyevin söylədiyi kimi bir millət, iki dövlətdir və bu gün Boluda Qarabağ parkı və Qarabağ, Xarıbülbül abidəsinin açılışı dosta da, düşmənə də ciddi bir mesajdır: “Harada doğulmasından və harada yaşamasından asılı olmayaraq hər bir Türk insanı bu gün Azərbaycanın yanında olmalı, həqiqətlərin dünyaya daha geniş çatdırılması üçün çalışmalıdır”.

Qarabağ, Xarıbülbül abidəsi barədə geniş məlumat verən millət vəkili Q.Paşayeva bildirib ki, qardaş Türkiyədə ilk Xarıbülbül heykəli Boluda açıldı. Heykəlin memarı Akif Əsgərovla heykəl hazırlanmadan öncə geniş müzakirələr apardıqlarını deyən millət vəkili Q. Paşayeva Xarıbülbül abidəsi, Qarabağla bağlı geniş bilgilər verdiyini də deyib. O bildirib ki, Xarıbülbül abidəsinin üzərində Azərbaycanın və bütün Türk dünyasınını böyük şairləri və aydınları Molla Pənah Vaqif və Xan qızı Xurşudbanu Natavanın kiçik heykəlləri, qədim Şuşa məscidi, muğam musiqimizin ifasıni əks etdirən muğam üçlüyü, Xocalı soyqırımını əks etdirən fəryad edən ana abidəsi öz əksini tapır.

Heykəltaraş Akif Əsgərova təşəkkürünü bildirən millət vəkili Q.Paşayeva bildirib ki, rəhbərlik etdiyi Avrasiya Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutu İB olaraq Yeni Yurd İctimai Birliyi ilə birlikdə bu heykəlin hazırlanmasına dəstəyi özlərinə borc biliblər. Yeni Yurd İctimai Birliyinin rəhbəri Mahirə Əsədova da Boluda belə bir heykəlin açılmasından bütün şəhidlərimizin ruhunun şad olduğunu deyib: “Belə abidələr yaxın zamanlarda Ali Baş Komandanımızın rəhbərliyi ilə işğaldan azad edəcəyimiz gözəl Qarabağımızda da ucalsın”.

O, Azərbaycanın və ordumuzun inkişafından da danışaraq bildirib ki, Azərbaycan və Türkiyə arasında bütün istqiqamətlərdə əməkdaşlığın genişlənməsi bölgədə gücümüzü daha da artırır.

Q.Paşayeva deyib: “İnanıram ki, biz Azərbaycan və Türkiyə olaraq əl-ələ verib torpaqlarımızı Ermənistanın işğalından azad edəcək və o gözəl torpaqlarımızda Bolu adına parkın açılışında da birlikdə iştirak edəcək, bu cür tədbirləri o gözəl torpaqımızda da keçirəcəyik. Getdiyimiz hər bölgədə bu təkliflə çıxış edirik. Ümid edirik ki, Boludakı bu yüksək səviyyəli park və abidənin açılmasından sonra bir çox bələdiyyələr də bu addımı atacaq. Onları buna çağırırıq”.

Çıxışlardan sonra Azərbaycanın Əməkdar Artisti Nuriyyə Hüseynovanın canlı Qarabağ şikəstəsi ifasında Qarabağ parkı və Xarıbülbül abidəsinin açılışı olub, parkın və abidənin lenti kəsilib, şəhidlərimizin ruhuna dualar oxunub.

Xocalı soyqırımının 25-ci ildönümü ilə əlaqədar Nizami rayon İcra Hakimiyyətinin və Yeni Azərbaycan Partiyası (YAP) Nizami rayon təşkilatının birgə təşkilatçılığı ilə rayon gənclərinin və məktəblilərin tarixi həqiqətlərin daha yaxından öyrənilməsi, vaxtilə mənfur qonşularımız və onların havadarları tərəfindən törədilər fəlakətlərin faktlarla diqqətə çatdırılması məqsədilə Azərbaycan Respublikası Hərbi Prokurorluğunun inzibati binasında yaradılmış Memorial Soyqırımı Muzeyinə ekskursiyası təşkil olunub.

İcra Hakimiyyətindən verilən məlumata görə, muzeylə tanışlıq zamanı bildirilib ki, Azərbaycanın müstəqil bir dövlət kimi mövcudluğunun təhlükə qarşısında qaldığı bir dövrdə Ermənistanın işğalçılıq siyasəti nəticəsində erməni millətçilərinin azərbaycanlılara qarşı müntəzəm olaraq etnik təmizləməsinin və soyqırımının beynəlxalq aləmdə tanınması, Xocalı faciəsi və ermənilər tərəfindən xalqımıza qarşı törədilmiş digər cinayətlər haqqında tarixi ədalətin bərpası, erməni qəsbkarlarının ədalət mühakiməsinə cəlb olunması və həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması işində xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyevin əvəzsiz rolu olub.

Son illərdə erməni yalanlarının dünyada ifşa olunması istiqamətində Azərbaycan tərəfindən həyata keçirilən məqsədyönlü fəaliyyət daha da güclənib, ermənilərə qarşı ideoloji mübarizə daha səmərəli xarakter alıb. Prezident İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycanın milli problemlərinin beynəlxalq səviyyədə qaldırılması, erməni vandalizminin ifşası istiqamətində əzmkar və qətiyyətli addımların atılması prinsipiallıqla davam etdirilir.

Yeniyetmə və gənclər muzeyin ekspozisiyası, burada nümayiş etdirilən tarixi sənədlər, foto və videomateriallar, xalqımıza qarşı törədilmiş soyqırımı, deportasiya, hərbi cinayətlər barədə xarici və yerli müəlliflərin kitablarından ibarət zəngin fondla yaxından tanış olub, videoçarxlara tamaşa ediblər.

Trend

International Journal of Information Research and Review (IJIRR, Beynəlxalq İnformasiya Tədqiqatları və Təhlil jurnalı) Əməkdar incəsənət xadimi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, professor Vidadi Muradovun “XVIII-XX əsrin əvvəllərində Naxçıvanda xalçaçılığın vəziyyəti” mövzusunda nəzəri və təcrübi materiallar əsasında hazırlanmış məqaləsini nəşr edib.

Məqalədə qeyd olunur ki, Naxçıvan diyarında qədim dövrlərdə meydana gəlmiş xalçaçılıq erkən orta əsrlər dövründən başlayaraq müstəqil sənət sahəsinə çevrilib. İşçi qüvvəsinin və xammal ehtiyatlarının bolluğu orta əsrlər dövründə Naxçıvan diyarının xalçaçılıq sənətinin mühüm mərkəzlərindən birinə çevrilməsinə səbəb olmuşdu. Heç də təsadüfi deyil ki, Naxçıvan diyarı şəddə və vərni kimi xalça məmulatlarının istehsal edildiyi ilk ərazilərdən hesab edilir. XVIII-XX əsrin əvvəllərində xarici bazarlarda xalça məmulatlarına tələbatın kəskin şəkildə artması Naxçıvan diyarında da bu sənətin inkişafına güclü təkan vermişdi. Bölgədə istehsal edilən xalça məmulatlarının artıq xeyli hissəsi bazara çıxarılırdı.

Qeyd edək ki, V.Muradovun Naxçıvan xalçaçılıq tarixi mövzusunda tədqiqatları indiyədək respublikanın müxtəlif elmi jurnallarında, qəzetlərində dərc olunmuş məqalələrində, 2013-cü ildə Azərbaycan, ingilis, rus dillərində dərc olunmuş “Naxçıvan xalçaçıları” adlı kitablarında, “Azərbaycan xalçaları. Naxçıvan qrupu” filmində öz əksini tapıb.

Trend

Britaniya parlamentində “Xocalıya ədalət!” beynəlxalq kampaniyası çərçivəsində Avropa Azərbaycan Cəmiyyətinin (TEAS) təşkilatçılığı ilə keçirilmiş “Xocalı Sülh Mükafatı-2017” incəsənət müsabiqəsinin qaliblərinin mükafatlandırma mərasimi olub.

Tədbirdə çıxış edənlər Xocalı faciəsinin Azərbaycan xalqına qarşı böyük haqsızlıq və ədalətsizlik olduğunu bildiriblər. Xocalı faciəsinə, eləcə də Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə tezliklə hüquqi-siyasi qiymət verilməsinə və bu hadisəni törədənlərin layiqli cəzalarını alacaqlarına ümid bəslədikərini ifadə ediblər.

Bu il münsiflər heyətinə parlament üzvü, Böyük Britaniya parlamentinin Azərbaycanla dostluq qrupunun sədri Bob Bləkmən, Böyük Britaniyanın sabiq xarici işlər və birlik məsələləri naziri Baronessa Manzur, Britaniya parlamentinin üzvü Baronessa Varsi, Avropa Azərbaycan Cəmiyyətinin direktoru Lionel Zetter və azərbaycanlı skripkaçı Səbinə Rakçeyeva daxil idi.

Əsərlər dünyada baş verən münaqişələrin sülh yolu ilə həllinin təşviqini, qaçqın və məcburi köçkünlərin acınacaqlı vəziyyətini daha güclü təsvir etməsi baxımından qiymətləndirilib.

Münsiflər heyətinin rəyinə əsasən birinci yerə “Hərəkatın Sülhü” (Tranquillity of Movement) adlı əsəri ilə britaniyalı gənc rəssam Louisa Marriott layiq görülüb. Koreyalı gənc rəssam Tae Eun Ahn “Səhər” ( In the Morning) əsəri ilə ikinci, çinli Minq Yinq isə “Batırılmamalı” (Don`t be submerged) adlı əsəri ilə üçüncü yeri tutub.

Birinci yerin sahibinə 500 funt və “Xocalı Sülh Mükafatı-2017”, ikinci və üçüncü yerlərin sahiblərinə isə müvafiq olaraq 300 və 200 funt mükafat təqdim edilib.

Ukraynanın Xarkov şəhərində Azərbaycan jurnalisti Elşad Eyvazlının “Böyüməyən uşaqlar” kitabının təqdimatı çərçivəsində “Xocalı yaddaşlardan silinməyəcək” adlı tədbir keçirilib.

Ukraynanın Xarkov şəhərində fəaliyyət göstərən “Dostluq” cəmiyyətinin sədri, texnika elmləri doktoru, professor Murad Ömərov çıxışı zamanı “Böyüməyən uşaqlar” kitabının özəlliyini diqqətə çatdırıb: “Kitabda Xocalı soyqırımı zamanı dəhşətli günlər yaşayan uşaqların xatirələri var. Onlar həmin vaxt uşaq olublar, indi böyüyüblər. Lakin 1992-ci ilin hadisələri həmin uşaqların beynində o qədər güclü və unudlmaz xatirələr buraxıb ki… Bu kitabda uşaqların ürək döyüntülərinin səsini eşitmək olur”.

Tədbirdə Azərbaycanın Xarkovdakı fəxri konsulu Əfqan Salmanov, Azərbaycanın Ukraynadakı səfirliyinin müaşviri Elman Bağırov, Xarkov Universitetinin professorları, “Dostluq” cəmiyyətinin İdarə Heyətinin üzvləri, tələbələr iştirak ediblər.

Sonda tədbir iştirakçılarına “Böyüməyən uşaqlar” kitabı təqdim olunub.

Qeyd edək ki, “Böyüməyən uşaqlar” kitabı “Xocalıya ədalət” kampaniyası çərçivəsində QHT Şurasının dəstəyi ilə bir neçə dildə çap olunub.

Kitabın yaxın zamanlarda rus, fransız və erməni dillərində də çap olunması gözlənilir.

Kitab Xocalı soyqırımı faciəsi zamanı hər iki valideynini itirən 25 uşağın acı həyat hekayəsindən bəhs edir.

Trend.az

Avropa Azərbaycan Cəmiyyəti (TEAS) və “Park Cinema” kinoteatrlar şəbəkəsinin birgə əməkdaşlığı şəraitində “Xocalıya ədalət !” beynəlxalq təbliğat kampaniyası çərçivəsində fevralın 25-dən 27-dək “Qarabağ” kino günləri keçiriləcək.

TEAS-dan verilən məlumata görə, Xocalı faciəsi ərəfəsində həmin illərə geri dönüb, Vətənimizin ağır günlərindən bəhs edən filmləri tamaşaçılar 3 gün ərzində ödənişsiz izləyə biləcəklər.

“Qarabağ” kino günlərinin keçirilməsində əsas məqsəd gənc nəslin tariximizin ən ağır səhifəsi – Xocalı soyqırımı və Qarabağ ətrafında baş verən hadisələrin unudulmaması, obyektiv məlumatların verilməsi və maarifləndirilməsi işinə töhfə verməkdir.

Cədvələ daxil olan filmlərin ilki – “Gənc Səslər, Qədim Nəğmə” adlanır. Tanınmış amerikalı muğam ifaçısı Cefri Verbok 2000-ci ildə Azərbaycanın məcburi köçkün düşərgələrinin birində kamera ilə çəkdiyi ağır həyat şəraitinə baxmayaraq, qədim muğam ənənələrini yaşadan az yaşlı uşaqların ifasına valeh olur. ABŞ-dan qayıtdıqdan sonra çəkdiyi kadrları izləyərkən, onlardan birinin vətən haqqında oxuduğu mahnı onu möhkəm təsirləndirir. Cefri vaxtilə gördüyü bu uşaqların hələ də muğam oxuyub-oxumadıqlarını bilmək və yeni gənc muğam ifaçıları ilə tanışlıq məqsədilə 8 il sonra yenidən Azərbaycana gəlir.

Onun məcburi köçkün düşərgələrinə maraqlı və sərgüzəştlər ilə müşayiət olunan səyahəti başlayır. Nəhayət, gərgin axtarışlar öz nəticəsini verir. Cefri vaxtilə onu heyran edən gənc muğam ifaçısını tapır, onun gözlənilməz həyat hekayəti ilə tanış olur. Filmdə gənc muğam ifaçılarının bir-birini əvəz edən ifaları ona yeni ruh gətirir. Aydın olur ki, Azərbaycan xalqı qədim muğam ənənəsini yaşadır, ona Vətən torpaqlarının erməni işğalından azad edilməsi uğrunda mübarizənin mənəvi dəyərlərindən biri kimi baxır. Qloballaşmaya rəğmən, gənc nəsil böyük mədəni irsi yaşadır. Rejissorluğunu Keti-Robin Qarton və Cefri Verbokun həyata keçirdiyi və Tale Heydərovun İcraçı prodüseri olduğu film fevarlın 25-də “Park Cinema” kinoteatrlar şəbəkəsində nümayiş olunacaq.

26 fevral tarixində isə “Hocalı Tanıkları” adlı filmin nümayişi baş tutacaq. Filmdə Xocalı faciəsinin şahidi olmuş 7 şəxs həmin dəhşətli günlə bağlı öz xatirələrini bölüşürlər. Film Avropa Azərbaycan Cəmiyyəti və Türkiyənin ”106 film” şirkətinin birgə istehsalıdır.

Fevralın 27-də isə “Sonsuz Dəhliz” filmi nümayiş olunacaq. ABŞ və Litva kinematoqrafçılarının istehsalı olan müstəqil film Ermənistan silahlı qüvvələrinin törətdikləri Xocalı soyqırımının şahidləri olan jurnalistlər Riçard Lapaitis (Litva) və Viktoriya İvlevanın (Rusiya) faciədən 20 il sonra Azərbaycana gələrək, qətliamdan xilas olan şəxslərlə görüşlərində lentə alınmış xatirələrindən bəhs edir, yeni sənədlər, faktlar və xronikalar ilə hadisələrin obyektiv mənzərəsi canlandırılır. “Sonsuz dəhliz” sənədli filmi prodüserlər Aleksandr Brokas (Litva) və nüfuzlu “Grammy Award” mükafatçısı Cerald Rafşun (ABŞ) tərəfindən çəkilib. Film britaniyalı aktyor, BAFTA mükafatçısı Ceremi Ayronz tərəfindən səsləndirilib. Film Global Film Awards (USA, 2015), Milano International Filmmakers Festival (Italy, 2015)): Best Documentary Editing award, Tenerife International Film Festival (Madrid- Spain, 2015), Cape Town Film Festival (South Africa, 2015), Toronto International Film Festival (Canada, 2015) kimi nüfuzlu festivallarda mükafat alıb, Əl-Cəzirə və CNN Turk kimi bir sıra beynəlxalq telekanallarda nümayiş etdirilib.

Filmlərin dəqiq cədvəli ilə sabahdan etibarən www.parkcinema.az saytında tanış ola bilərsiniz.

APA

24-26 fevralda “İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsi tərəfindən Xocalı faciəsinin 25 illiyinə həsr edilmiş “Xocalı-gözlərdə donan tarix” adlı foto sərgisi keçiriləcək.

Bu barədə idarədən məlumat verilib.

İçərişəhərdə – Qoşa qala qapılarının yaxınlığındakı meydanda, açıq səma altında təşkil olunacaq “Xocalı-gözlərdə donmuş tarix” adlı foto sərgidə faciəni yaşamış insanların portretləri nümayiş olunacaq.

Trend

Argentinanın Azərbaycandakı səfirliyinin mədəniyyət məsələləri üzrə müşaviri Eduardo Cavallero Tərcümə Mərkəzində olub. Mərkəzdən verilən məlumata görə, görüşdə Mərkəzin Aparat rəhbəri Yaşar Əliyev qurumun fəaliyyəti dövrü ərzində bir çox tanınmış Argentina ədiblərinin əsərlərinin Azərbaycan dilinə tərcümə olunaraq nəşr edildiyini qonağın diqqətinə çatdırıb:
“Bu günə kimi Mərkəz tərəfindən Xorxe Luis Borxes, Xulio Kortasar, Ernesto Sabato, Roberto Arlt, Alvaro Yunke, Siria Poletti, Manuel Puiq kimi Argentina müəlliflərinin yaradıcılığından bir sıra nümunələr Azərbaycan dilinə tərcümə və nəşr edilib. Həmçinin ötən il Argentina səfirliyi ilə Mərkəzin birgə layihəsi – məşhur Argentina yazıçısı Adolfo Bio Kasaresin “Morelin ixtirası” kitabı Azərbaycan dilinə tərcümə və nəşr edildi”.
Görüşdən məmnunluğunu bildirən Eduardo Cavallero ölkəsinin ədəbiyyatının Azərbaycanda bu səviyyədə tanıdılmasından qürur duyduğunu bildirib. Daha sonra Mərkəzlə Argentina səfirliyinin növbəti layihəsi olan, Argentinanın məşhur uşaq yazıçısı Mariya Elena Uolşun “Dailan Kifki” (“Daylan Kifki”) kitabının tərcümə və nəşrinə dair məsələlər müzakirə edilib. Həmçinin ispan dilinə tərcümə prosesində olan “Müasir Azərbaycan şeiri” kitabının Argentinada nəşri ilə əlaqədar fikir mübadiləsi aparılıb.

APA

Milli Kitabxanada Azərbaycan Respublikası Hərbi Prokurorluğu ilə AMEA-nın A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun birgə layihəsi olan “Soyqırımı muzeyi” kitabının, “Əsrin faciəsi” filminin və kitabxana tərəfindən hazırlanmış “Xocalı soyqırımı” adlı elektron məlumat bazasının təqdimatı keçirilib. Milli Kitabxananın direktoru, professor Kərim Tahirov Xocalı faciəsinin ermənilərin xalqımıza qarşı həyata keçirdiyi məkrli siyasətin davamı olduğunu söyləyib. Bildirib ki, bu qanlı hadisədə 613 nəfər xüsusi amansızlıqla və işgəncə verilməklə qətlə yetirilib.
Qeyd edilib ki, ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən Xocalı faciəsinə siyasi-hüquqi qiymət verilib, bu faciənin ermənilərin Azərbaycan xalqına qarşı həyata keçirdiyi soyqırımı aktı olduğu bütün dünyaya bəyan edilib.
Kərim Tahirov Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə keçirilən “Xocalıya ədalət!” beynəlxalq təbliğat kampaniyası çərçivəsində bu soyqırımın dünyaya çatdırıldığını söyləyib.
Sonra “Əsrin faciəsi” filmi nümayiş olub.
Nümayişdən sonra çıxış edən mədəniyyət və turizm nazirinin birinci müavini Vaqif Əliyev Prezident İlham Əliyevin 24 yanvar 2017-ci il tarixli “Xocalı soyqırımının iyirmi beşinci ildönümü haqqında” Sərəncamına uyğun olaraq ölkəmizin hər yerində faciə qurbanlarının xatirəsinin anıldığını söyləyib.
Təqdim edilən kitabın əhəmiyyəti barədə məlumat verən V.Əliyev bildirib ki, kitabda istintaq materiallarına daha çox yer verilib.
Azərbaycan Respublikasının hərbi prokurorunun müavini, ədliyyə general-mayoru Rasim Kazımov Hərbi Prokurorluğun “Soyqırımı muzeyi” barədə məlumat verib. Qeyd edib ki, muzey 4 bölmədən – tarix, deportasiyalar-repressiyalar, soyqırımlar və terror bölmələrindən ibarətdir. Diqqətə çatdırıb ki, kitab muzeyin materialları əsasında hazırlanıb.
Tarix İnstitutunun direktoru, Milli Məclisinin deputatı, AMEA-nın müxbir üzvü Yaqub Mahmudov bildirib ki, xalqımıza qarşı törədilmiş soyqırımı və faciələr haqqında tədqiqat işləri aparılmalı və cinayətkarlar cəzalandırılmalıdır. Qeyd edib ki, insan haqları, demokratiyanın tüğyan etdiyi bir dövrdə bir şəhərin əhalisinin məhv edilməsi XX əsrin ən böyük faciəsidir.
Digər çıxış edənlər xalqımıza qarşı törədilən soyqırımı və deportasiyalar barədə həqiqətləri bütün dünyaya çatdırmağın, gələcək nəsillərə əyani surətdə göstərməyin və ictimaiyyət arasında onların təbliğinin genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.
Sonra Milli Kitabxana tərəfindən hazırlanan “Xocalı soyqırımı” adlı elektron məlumat bazası təqdim edilib.
Tədbir iştirakçıları, həmçinin “Xocalı soyqırımı – 25” adlı kitab sərgisi ilə tanış olublar.

SİA

Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin dəstəyi ilə nəşri başa çatdırılan “Arşın mal alan – 100” kitabı musiqisevərlərin, xüsusilə dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin yaradıcılığı ilə maraqlananların ixtiyarına verilib.

Nazirlikdən verilən məlumata görə, “Arşın mal alan” operettasının səhnəyə qoyulmasının 100 illiyi münasibətilə nəşr olunan kitabda ölməz əsərin yazılması ilə bağlı Ü.Hacıbəylinin xatirələri, qeydləri, əlyazmaları, müxtəlif teatrların afişaları, elanlar, dəvətnamələr, fotoşəkillər və s. materiallar toplanıb. Əsasən Ü.Hacıbəylinin Ev-muzeyinin fondunda qorunub saxlanılan materiallardan istifadə olunub.

“Arşın mal alan” Azərbaycan səhnəsində”, “Arşın mal alan” ekranlarda” və “Arşın mal alan” müxtəlif dövlətlərin dillərində və səhnələrində” adlı 3 yarımbaşlıq şəklində tərtib olunan kitab oxucuda əsərin 100 illik tarixi barədə geniş təsəvvür yaradır.

“Şərq-Qərb” nəşriyyatında yüksək poliqrafik keyfiyyətlə çap edilmiş “Arşın mal alan – 100” kitabı Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin tabeçiliyində olan aidiyyəti qurumlara və kütləvi kitabxanalara paylanılacaq.

Trend

Xocalı soyqırımının 25-ci ildönümü ilə bağlı Romada “10 hekayə. Bunlar həqiqət ola bilərdi…” adlı ədəbi-musiqili tamaşa nümayiş etdirilib.

Bu barədə Azərbaycanın İtaliyadakı səfirliyindən məlumat verilib.

Xocalı soyqırımının 25-ci ildönümü ilə bağlı Azərbaycanın İtaliyadakı səfirliyi və “Espressione d’Arte” Assosiasiyasının birgə təşkilatçılığı ilə Romanın tarixi “Palazzo Brancaccio” sarayında Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti, “Xocalıya ədalət!” beynəlxalq kampaniyasının təşəbbüskarı Leyla Əliyevanın ideya müəllifi olduğu “Xocalı. 20 il, 10 hekayə. Bunlar həqiqət ola bilərdi…” kitabındakı hekayələr əsasında “10 hekayə. Bunlar həqiqət ola bilərdi…” adlı ədəbi-musiqili tamaşa nümayiş etdirilib.

İtaliya ictimaiyyətinin böyük marağına səbəb olmuş tədbirə İtaliyanın dövlət qurumlarının nümayəndələri, parlament üzvləri, İtaliyada akkreditə olunan diplomatik korpusun təmsilçiləri, ölkənin mədəniyyət, elm, akademik dairələrinin tanınmış şəxsləri, jurnalistlər də daxil olmaqla 250-dən çox tamaşaçı qatılıb. İlk öncə tədbir üçün hazırlanmış “Qarabağın səsi” adlı video-çarx təqdim edilib. Tanınmış xanəndə Tacir Şahmalıoğlunun ifasında “Bayatı-şiraz” muğamının sədaları altında Qarabağın Azərbaycanın tarixi-əzəli torpağı olmasını, habelə Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində torpaqlarımızın viran qalmasını göstərən kadrlar nümayiş etdirilib.

Sonra çıxış edən Azərbaycanın İtaliyadakı səfiri Məmməd Əhmədzadə Xocalı soyqırımını Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzünün və Azərbaycan xalqına qarşı törətdiyi vəhşiliyin kulminasiyası adlandırıb. Xocalıda törədilənlərin insanlıq əleyhinə cinayət olduğunu bildirən diplomat cəzasızlığın yeni cinayətlərə yol açdığını, bu səbəbdən beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən Xocalıda baş verənlərə lazımi siyasi-hüquqi qiymət verilməsinin vacibliyini bildirib. Bunun üçün ilk öncə Xocalı soyqırımı ilə bağlı beynəlxalq səviyyədə daha geniş məlumatlandırmanın aparılmasının önəmini vurğulayıb, bu xüsusda Xocalı soyqırımının 25-ci ildönümü ilə bağlı İtaliyanın müxtəlif şəhərlərində ictimai tədbirlərin keçirildiyini deyib.

Ardınca “10 hekayə, bunlar həqiqət ola bilərdi…” adlı ədəbi-musiqili tamaşa nümayiş etdirilib. Beynəlxalq səviyyədə tanınmış violonçelist Pierluici Ruccieronun (Pierluigi Ruggiero) bədii tərtibatçılığı əsasında hazırlanmış tamaşa “Xocalı. 20 il, 10 hekayə. Bunlar həqiqət ola bilərdi…” kitabındakı hekayələr və İtaliyanın müxtəlif orkestrlərinin direktoru olmuş, pianoçu Culiano Di Cüzeppenin (Giuliano Di Giuseppe) məhz bu tamaşa üçün hazırladığı musiqi parçaları əsasında qurulub. Hekayələri “Teatro Stabile di Innovazione di L’Aquila”nın aktyorları Alessia Çentofanti və Raffaello Mastrorilli səsləndirib, musiqi parçalarını isə Pierluici Rucciero, Culiano Di Cüzeppe, skripkaçı Zoltan Banfalvi, gitaraçı Luka Trabukkinin (Luca Trabucchi) ifa ediblər. Tamaşanın səhnə tərtibatı üçün aidiyyəti kitabdakı rəsmlər, “Xocalı uşaqların gözü ilə” mövzusunda yeniyetmə rəssamların çəkdiyi şəkillər, dünyada Xocalı soyqırımı abidələri, soyqırımın beynəlxalq səviyyədə tanınmasını əks etdirən kadrlar, habelə Xocalı soyqırımı ilə bağlı ölkəmizdə təşkil olunan rəsmi tədbirlərin fotolarından istifadə edilib. Tamaşa tədbir iştirakçılarının hərarətli alqışlarına səbəb olub.

Ardınca İtaliya parlamentində Azərbaycanla dostluq qrupunun sədri, senator Sercio Divina çıxış edərək ermənipərəst çevrələrin Xocalıda baş vermiş qətliam barədə həqiqətlərin yayılmasına mane olduqlarını, bu kimi tədbirlərin keçirilməsinin Xocalı həqiqətləri barədə beynəlxalq ictimaiyyətin məlumatlandırlılmasındakı əhəmiyyətini vurğulayıb. Xocalı qətliamının Azərbaycan torpaqlarının Ermənistan tərəfindən işğalının tərkib hissəsi olması, BMT və digər beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən münaqişə barədə qəbul edilmiş sənədlərin uzun illər keçsə də yerinə yetirilməməsinin qəbuledilməz olduğunu bildirib, Azərbaycanın hər sahədə, o cümlədən hərbi sahədə Ermənistandan qat-qat güclü olması və öz torpaqlarını qısa müddət ərzində işğaldan azad etmək iqtidarında olması və buna da tam şəkildə haqlı olduğu bir şəraitdə münaqişənin sülh yolu ilə nizamlanmasına üstünlük verməsinin yüksək qiymətləndirilməli olduğunu deyibr. Bunun üçün italiyalı senator bütün dünya ictimaiyyətinin münaiqşənin həlli üçün Ermənistana ciddi şəkildə təzyiq etməsinin vacibliyini bildirib.

Ardınca çıxış edən İtaliya İnsan Haqları Liqasının sədri Antonio Stango mövzuya beynəlxalq hüquq nöqteyi-nəzərdən yanaşıb, Xocalı soyqırımı mövzusu ilə bir müddətdir məşğul olduğunu, bu mövzuda ötən illərdə bir sıra tədbirlər təşkil etdiyini, məsələyə beynəlxalq səviyyədə hüquqi qiymət verilməsinin vacibliyini deyib. Münaqişə haqqında danışan A.Stango Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ regionu ilə yanaşı, digər 7 ətraf rayonlarının da Ermənistan tərəfindən işğal edildiyini, işğala son qoymaq üçün beynəlxalq ictimaiyyətin qəti mövqeyinin əhəmiyyətini vurğulayıb, İtaliyanın artıq bu ildən ATƏT sədrliyinin troykasına daxil olduğunu, gələn il isə ATƏT-ə sədrlik edəcəyini və bunun münaqişənin nizamlanmasına töhfə verəcəyinə ümid etdiyini bildirib.

Sonda səfir M.Əhmədzadə musiqiçilərə və aktyorlara, bu tamaşanın ərsəyə gəlməsində əməyi olan bütün heyətə, eləcə də natiqlərə, eyni zamanda bütün tədbir iştirakçılarına təşəkkür edib. Xocalı soyqırının yaddaşlarda həkk olunmasının vacibliyini vurğulayan diplomat bunun üçün “Xocalıya ədalət!” kampaniyasının əhəmiyyətini qeyd edib. M.Əhmədzadə beynəlxalq ictimaiyyətin bu məsələyə dair qəti mövqeyinin Ermənistanın Xocalı soqyırımı ilə bağlı öz inkarçı mövqeyindən və Azərbaycana qarşı hərbi işğaldan əl çəkməsi üçün önəmli olduğunu deyib, Azərbaycanın heç vaxt öz torpaqlarının işğalı ilə barışmayacağını və öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü bərpa etmək üçün bütün imkanlardan istifadə edəcəyini bildirib. Tədbir İtaliya KİV-lərinin, o cümlədən müxtəlif televiziya kanallarının diqqət mərkəzində olub.

Trend

Azərbaycanın Bolqarıstandakı səfiri Nərgiz Qurbanova bu ölkənin “BTV” televiziya kanalında yayımlanan “Film kimi” verilişinə müsahibə verib. Səfir film və mədəniyyət arasında mürəkkəb dinamik əlaqənin olduğunu deyib. O, filmin mədəniyyətin ayrılmaz tərkib hissəsi olduğunu və bu baxımdan da həmin mədəniyyətdəki təmayül və inancları əks etdirdiyini bildirib. Diplomat qeyd edib ki, filmlər, həmçinin müasir problem və hadisələri əks etdirərək istehsal olunduğu dövrün lent yazıları kimi də xidmət göstərir.

N.Qurbanova Azərbaycan film sənayesinin 120 illik tarixə malik olduğunu diqqətə çatdırıb. Həmçinin müstəqilliyinin bərpasından sonra Azərbaycanın film tarixinin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu, film istehsalının davam etdiyini vurğulayıb. Səfir “2008-2018-ci illərdə Azərbaycan kinematoqrafiyasının inkişafı haqqında Dövlət Proqramı”nın qəbul olunduğunu, ölkəmizdə film sənayesinin yaranmasının kinematoqrafiyanın kəşfi ilə eyni vaxta təsadüf etdiyini söyləyib.

N.Qurbanova iki ölkə arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 25-ci ildönümü ilə əlaqədar silsilə tədbirlər çərçivəsində Azərbaycan filmi gecəsinin təşkilindən məmnunluğunu bildirib. MENAR Film Festivalında Azərbaycanın ilk dəfə nümayiş olunan “Qırmızı bağ” və “Şəhər motivləri” filmləri barədə danışıb.

“Qırmızı bağ” filminin əksər hissəsinin Böyük Qafqaz dağlarının yamaclarında yerləşən və öz lətifələri ilə məşhur olan Şəki şəhərində çəkildiyini, bu şəhərin 2004-cü ildən etibarən Bolqarıstanın Qabrovo şəhəri ilə qardaşlaşdığını nəzərə çatdırıb. Filmin qalan hissəsinin çəkildiyi Gəncənin isə Azərbaycanın ikinci ən böyük şəhəri olduğunu, Gəncə ilə Bolqarıstanın Varna şəhəri arasında qardaşlıq əlaqələrinin olduğunu bildirib.

“Şəhər motivləri” kinoalmanaxının müasir Azərbaycan rejissorlarının çəkdikləri 5 qısametrajlı filmdən ibarət olduğunu deyən diplomat filmin Bakı və onun sakinlərindən, şəhərin qaranlıq və işıqlı tərəflərindən bəhs etdiyini deyib. Əlavə edib ki, filmdə müxtəlif həyat və talelərlə yanaşı, Bakının qədimliyi və müasirliyi təsvir olunur. Ekran əsərində, həmçinin Bakının rəmzi sayılan və futuristik üslubda olan Alov qüllələri də yer alır.

Səfir Azərbaycan filmlərində hər zaman ictimaiyyəti maraqlandıran məsələlərin öz əksini tapdığını qeyd edib, filmlərimizin həm janr, həm də mövzu baxımından zəngin və rəngarəng olduğunu vurğulayıb.

Bu gün ölkəmizdə ilk çərşənbə – Su çərşənbəsi qeyd olunur. Nə üçün Su çərşənbəsi və ya el dilində desək, əzəl çərşənbə?

Bunu  Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Folklor İnstitutunun Mərasim folkloru şöbəsinin böyük elmi işçisi, fəlsəfə doktoru Atəş Əhmədli açıqlayıb. Alimin sözlərinə görə, baharın gəlişi öncəsi çərşənbələrin əsasən “Su”, “Od”, “Yel” və “Torpaq” kimi sıralanması qəbul edilib.

A.Əhmədli qeyd edib ki, Azərbaycanın əskər bölgələri ilk çərşənbənin “Su” çərşənbəsi kimi qeyd edilməsini dəstəkləyir: “Biz də ilk çərşənbənin “Su” çərşənbəsi olması üzərində dayanmalıyıq. Çünki canlı orqanizmin yaranması suda mümkün olub. İlk canlı orqanizm suda yarandığı üçün həyatın mənbəyi, onun nüvəsi sudur. Bu da vacib məqamdır”.

Qeyd edək ki, axır çərşənbə martın 14-də olacaq.

AMEA-nın Nəsrəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının direktor müavini, fizika üzrə fəlsəfə doktoru Xıdır Mikayılovun Trend-ə verdiyi məlumata görə, bu il Azərbaycan ərazisində baharın gəlişi martın 20-i Bakı vaxtı ilə təxminən saat 14:29 radələrində baş verəcək.

Martın 19-da Günəş səmanın cənub yarımkürəsindən şimal yarımkürəsinə keçid edəcək. Həmin an Günəş Yerin hərəkət müstəvisi ilə Yerin ekvator müstəvisinin kəsişdiyi nöqtədə olacaq. Bu nöqtəyə astronomiyada “yaz bərabərliyi nöqtəsi” deyilir.

Günəş həmin nöqtədə olanda gecə və gündüz bərabərliyi qeydə alınacaq. Həmin andan şimal yarımkürəsində astronomik bahar başlayır və bu, iyunun 21-dək davam edir.

Trend

Fevralın 23-də saat 15:00-da Akademik Milli Dram Teatrında görkəmli teatr və kino xadimi, xalq artisti Lütfü Məmmədbəyovun 90 illik yubileyinə həsr olunan xatirə tədbiri keçiriləcək.
Teatrın mətbuat xidmətindən verilən məlumata görə, tədbir Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin, Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının, Akademik Milli Dram Teatrının və Azərbaycan Dövlət Teatr Muzeyinin təşkilatçılığı ilə baş tutacaq.
Xatirə tədbirində L. Məmmədbəyovun Azərbaycan teatrının və kinosunun inkişafındakı xidmətlərindən danışılacaq, sənət dostları Hacı İsmayılov, Əminə Yusifqızı, Məleykə Əsədova, İlham Namiq Kamal, Məhərrəm Bədirzadə onunla bağlı xatirələrini bölüşəcəklər. Xalq artisti Mərahim Fərzəlibəyovun rejissorluğu ilə baş tutacaq anım mərasiminin ssenari müəllifi Çingiz Ələsgərli, quruluşçu rəssamı əməkdar mədəniyyət işçisi İlham Əsgərovdur.
Qeyd edək ki, Azərbaycan kinosunun və teatrının inkişafında böyük xidmətləri olan Lütfü Məmmədbəyov 6 fevral 1927-ci ildə Ağdaşda anadan olub. Teatr Texnikumunda (1943-1947), M.Əliyev adına ADİİ-nun rejissorluq fakültəsində (1961-1966) təhsil alıb. 1961-ci ildə Akademik Milli Dram Teatrına dəvət olunub və ömrünün sonunadək burada çalışıb. Böyük aktyorluq məktəbi keçmiş Lütfi Məmmədbəyov Akademik Milli Dram Teatrının səhnəsində bir neçə tamaşanın quruluşçu rejissoru, televiziyada 60-dan çox televiziya tamaşasının rejissoru olub.
Lütfü Məmmədbəyov 1 fevral 2004-cü ildə vəfat edib.

APA

Bu gün Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzində QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi, Mətbuat Şurasının, Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondu və KİV-in təşəbbüsü ilə Xocalıda şəhid olan 63 uşaqdan bəhs edən “Onlar heç vaxt böyüməyəcəklər” filmini təqdimat mərasimi keçirilib. Filmin ssenari müəllifi, tədqiqatçı jurnalist, Erməni Təcavüzünün Tanıdılması İctimai Birliyinin sədri Səriyyə Müslümqızıdır. Tədbirdə qətliam nəticəsində həlak olanların ruhu 1 dəqiqəlik sükutla yad edilib. Təqdimat mərasimində ilk çıxış edən Mətbuat Şurasının sədri, millət vəkili Əflatun Amaşov bildirib ki, Xocalı Azərbaycan tarixində ən ağır faciələrdən biridir. 1992-ci ildə erməni vəhşiliyi nəticəsində yüzlərlə insanın həlak olduğunu deyən millət vəkili qeyd edib ki, həmin zamandan keçən 25 il müddətində qətliamın tanıdılması istiqamətində görülən işlərin nəticəsində ayrı-ayrı ölkələr Xocalını soyqırım kimi qəbul ediblər: “Faciənin ildönümü ərəfəsində nəinki Azərbaycanda, Avropanın bir çox ölkələrində , hətta Amerikanın ştatlarında bu günlə bağlı müxtəlif tədbirlər keçirilir, qətliam zamanı həlak olanların xatirəsi yad edilir. Bu gün Azərbaycanda soyqırımla bağlı qanun layihəsi hazırlanır. Bu qanun belə faciələrdə günahı olanların cəzalanmasında mühüm sənəd olacaq. Bugünkü tədbirin məqsədi Xocalı soyıqırımı ilə bağlı filmin təqdimatıdır. Xocalını soyqırım kimi sübut etmək üçün şahidlərin olması vacibdir. Bu baxımdan hesab edirəm ki, film Xocalının faciə kimi tanıdılmasında mühüm rol oynayacaq”. Sonra tədbirdə film təqdim olunub. Filmdə Xocalı faciəsi şahidlərin dili ilə təsvir edilib. Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini dekanı, professor Cahangir Məmmədli bildirib ki, şahidlərin fikirləri bizim üçün çox vacibdir: ” Çünki faciəni düzgün olduğu kimi yalnız onlar təsvir edə bilirlər. Faciənin sübutunda bu faktlar bizə çox böyük kömək edə bilər. Erməni vəhşiliyinin əsas göstəricilərindən olan Xocalı tariximizin ən qanlı səhifəsidir. Bu günü unutmamalıyıq. Bu film bizə məhz unutmamaq dərsi keçir”. Tədbirin davamında çıxış edənlər foilmin faciənin tanıdılması istiqamətində mühüm rola malik olacağını vurğulayıblar.

SİA

XƏBƏR LENTİ