Cümə, Aprel 28, 2017
MARAQLI

Oturaq həyat tərzi keçirmək əzələləri zəiflədir, fəqərə sütunundakı disklərə və oynaqlara daha çox yük düşür. Bu da onurğa sütunu xəstəliklərinin yaranmasına səbəb olur. Fəqərəarası diskin yırtığı ilə üzləşən pasientləri, bir qayda olaraq, əməliyyata cəlb edirlər.

Əslində isə  onurğa sütunu yırtıqlarının aradan qaldırılmaq üçün əməliyyata ehtiyac yoxdur.

Azərbaycan Bioloji Təbabət və Antihomotoksik Terapiya Cəmiyyətinin xətti ilə ölkəmizə dəvət olunmuş onurğa xəstəlikləri üzrə almaniyalı mütəxəssis, vertebroloq Gerhard Raysın fikrincə, yalnız aşağı və yuxarı ətrafların, yaxud sidik kisəsi və ya bağırsağın parezi belə əməliyyatı qaçılmaz edir. Qalan bütün hallarda fəqərəarası diskin yırtığı konservativ yolla müalicə oluna bilər:

“Müalicənin ən optimalı bioloji təbabət üsullarıdır. Fəqərəarası disk yırtığı diaqnozu ilə əməliyyat edilən pasientlərin bir müddət sonra həmin problemlə yenidən üzləşməsi halları tez-tez müşahidə olunur. Ümumiyyətlə, fəqərəarası diskin yırtığı olan insanlarda onun təkrar yaranma riski yüksəkdir. Buna görə də bioloji təbabətlə ilk növbədə birləşdirici toxumanı təmizləməyə çalışırıq. Çünki müasir dövrdə insanların çoxu sağlam həyat tərzi keçirmədiyi və düzgün qidalanmadıqları üçün birləşdirici toxuma turş toksinlərlə dolur və bu da onun zəifləməsinə gətirib çıxarır. Növbəti mərhələdə isə müalicə əzələlərin gücləndirilməsinə yönəldilməlidir. Əzələ gücləndikcə bağlara, oynaqlara və fəqərəarası disklərə düşən yük azalır”.

 

axar.az

Dünyada 212 milyon insan malyariya xəstəliyinə yoluxub.

Bu barədə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) yaydığı hesabatda bildirilib.

Təşkilatın məlumatına görə, 2015-ci ildə 90 faizi Afrika qitəsi ölkələrində olmaqla, dünya üzrə 212 milyon nəfər malyariya xəstəliyinə tutulub və həmin insanlardan 429 mini ölüb.

Hesabatda vurğulanıb ki, malyariya daha çox Afrika qitəsində yerləşən ölkələrdə yayılıb.

Hesabatda qeyd olunub ki, 2000-ci ilin əvvəlindən etibarən bu xəstəliyə tutulanların sayında ciddi azalmalar müşahidə edilir.

axar.az

Heç bir kosmetik vasitə istifadə etmədən üzdəki yağı azaldmaq mümkündür.

Yağlı üzdən qurtulmanın əsas yolu üzü hər gün soyuq yox, iliq su ilə yumaqdır.

Üzünüzü qəti şəkildə tərkibində alkaqol olan losyonlarla silməyin. Onun yerinə təbii aloedən olan losyonalardan istifadə edin.

Soyuq süd və xiyar qabığı ilə gündə bir neçə dəfə üzü silmək də üz yağlarını azaldır.

Qeyd edək ki, əgər siz bu prosedurlardan mütəmadi olaraq istifadə etsəniz, üzünüzdə olan yağlanma bir aya 50 faiz azala bilər.

axar.az

Siqaret, enerji içkisi, duz, oturaq həyat tərzi, stress və fiziki aktivliyin aşağı olması ürək-damar problemlərini yaradan başlıca səbəblərdir.

Bu barədə Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) Tədris Terapevtik Klinikasının kardioloqu Fuad Səmədov ATU-nun mətbuat xidmətinə bildirib.

Həkim deyib: “Azərbaycanda ürək-damar sistemi problemlərinin yaradan əsas səbəblər şəkərli diabet, piylənmə, təzyiq, böyrək çatışmazlığı kimi bir sıra xəstəliklərdir. Stress də ürək problemlərinin yaranmasında başlıca amillərdən biridir. Təəssüf ki, ölkəmizdə fərqli səbəblərdən yaranan stressdən əziyyət çəkənlərin sayı çoxdur. İnsanların özlərinə qarşı laqeyd münasibət göstərmələri yalnız ürəklə bağlı deyil, bir çox digər problemlərin də ortaya çıxmasına səbəb olur.

Diabet ürək xəstəliyinin bir ekvivalentidir və bu, bütün dünyada belə qəbul edilir. Vaxtında tənzimlənən şəkər isə ciddi risk amili olmaqdan çıxır. İndi diabet xəstələrinin bir problemi də insulin qəbulunun gecikdirilməsi və ya bu preparatın qəbulundan yayınmalarıdır.

Təzyiq bu gün cəmiyyətimizdə insanlar arasında kütləvi hal alıb, hətta gənclər belə bundan əziyyət çəkirlər. Hər kəsi düşündürən bir məsələ də tam sağlam bir insanda təzyiqin oynamasıdır. Bu, normal haldır. Cəmiyyətimizdə işçi təzyiqi anlayışı var. Bu qəbul edilən təzyiq normasıdır, bəzi insanlar yalnız sırf şikayəti olduğu halda təzyiqlərini mütəmadi olaraq ölçdürürlər. Bu gün insult keçirənlərin 90 faizi tənzimlənməmiş təzyiqi olan xəstələrdir. Belə insanlar sonradan yaranacaq fəsadların qarşısını almaqda çətinlik çəkəcəklərindən xəbərsiz, həkim məsləhəti olmadan müalicə olunmağa çalışırlar. Belə problemlərə zamanında müdaxilə etdikdə yarana biləcək ən ciddi xəstəliklərin qarşısını almış olarıq.

Ötən əsrin 80-ci illəri ilə müqayisədə bu gün ürək problemləri istər cavan, istərsə də yaşlı insanlar arasında geniş yayılıb. Ürək problemləri ən çox 50-60 yaşlı insanlar arasında üstünlük təşkil edir. Xüsusilə qadınlar arasında menopauzadan sonrakı dövrdə bu problem daha çox özünü büruzə verir. Gənclər arasında isə bu xəstəliklərin geniş yayılma səbəbləri bir çox problemlərdən qaynaqlana bilər. Misal üçün, oturaq həyat tərzi, qidalanma qaydalarının pozulması və ya gec saatlarda yemək ürək xəstəlikləri zamanı ölüm riskini artırır. Yemək yedikdən dərhal sonra yatmaq bir sıra problemlərin yaranmasına səbəb olur. Ürək xəstəlikləri irsi olaraq da ötürülür. Erkən yaşında dünyasını dəyişənlərin övladlarının öz həyat tərzlərinə daha diqqətlə yanaşmaları lazımdır.

Bu gün ölkəmizdə əhalinin fiziki aktivliyi çox aşağı səviyyədədir. İnsanlar xarici ölkələrlə müqayisədə çox nadir hallarda idmanla məşğul olurlar. Gənclər həddindən artıq istifadə etdikləri enerji içkilərinin mənfi təsirlərindən xəbərsizdirlər. Mən həkim olaraq gənclərin buna nə qədər meyilli olduğunun şahidi olmuşam. İstehsalçının belə içkilərinin gündə bir dəfə istifadəsinə icazə verdiyi halda, bəzən istifadə 8-10 dəfəyə qədər artır. 12-13 yaşlı yeniyetmələrin həyatları üçün isə enerji içkiləri böyük təhlükə mənbəyidir. Gənclər arasında bu növ içkilərə qarşı mübarizə məqsədilə klinikamızda yeni layihəyə də başlamışıq və maarifləndirmə işlərinin aparılmasını planlaşdırırıq. Valideynlər də bu məsələdə diqqətli olmalıdırlar. Çünki bu içkilərin enerji verməsi, əhvalı yaxşılaşdırması kimi söyləntilər qətiyyən məntiqli yanaşma deyil.

Əsas problemlərdən biri də cəmiyyətimizdə duz istifadəsinin həddindən artıq çox olmasıdır. Duz məhdudiyyəti tətbiq etdikdən sonra bir çox xəstələrin təzyiqinin normallaşdığını müşahidə etmişik. Orqanizmə heç bir xeyri olmayan duzdan istifadənin azaldılması insult, ürək çatışmazlığı riskini azaldacaq, təzyiqi normallaşdıracaq.

Ürək və ağciyəri tam sağlam olan insanın oturaq həyat tərzi sürməsi onun təngnəfəsliyinə səbəb ola bilər. Əsası isə cəmiyyətimizdə insanların bu kimi kiçik məsələlərə laqeyd yanaşmalarıdır. Şəkəri, təzyiqi olan, siqaret çəkən insanların həm ürək, həm də ağciyər müayinəsindən keçmələri vacibdir. Bəzən xəstədə nə ağrı, nə də təngnəfəslik olur. Bu zaman həmin insan özünü bir il bundan öncə ilə müqayisə etməlidir. O, bir il bundan əvvəl də bu işləri etdiyi zaman onda bu kimi halların olub-olmadığını xatırlamalıdır. Çünki bu bəzən ilk siqnal da ola bilər.

Ürək-damar problemləri fiziki hərəkət və ciddi emosionallıq nəticəsində də ortaya çıxa bilər. Sinədə yanğı, göynəmə, kürək nahiyəsində olan ağrılar ilkin əlamət sayıla bilər, əgər bu ağrılar bir dəqiqədən artıq davam edərsə, problemin başlanğıcı hesab etmək olar. Bəzən bu problem gizli də davam edə bilər. Məhz bu səbəbdən hər bir İnsan öz bədənini tanımalıdır”.

Azərtac

Adətən fəsil dəyişikliyi zamanı gözdə qaşınma olur, bəzən sulanmalar müşahidə olunur. Bu, allergiyadır, yoxsa gözlə bağlı digər problem? İnsanın ən vacib orqanlarından biri olan gözlərlə bağlı nələrə diqqət vermək lazımdır?

Bu və digər göz problemləri ilə bağlı Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) Tədris Cərrahiyyə Klinikasının (TCK) oftalmologiya şöbəsinin müdiri Qurban İsmayılov ATU-nun mətbuat xidmətinə müsahibəsində danışıb.

-Fəsil dəyişən zaman əksər insanlarda gözlə bağlı müxtəlif problemlər yaranır. Bunun səbəbi nədir?

-Fəsil dəyişikliyi ilə əlaqədar olaraq gözdə olan sulanma və bu kimi digər şikayətlər adətən “allergik konyunktivit” adlandırdığımız göz xəstəliyi ilə əlaqədar olur. Adətən hər dəfə fəsillər dəyişərkən və ya bitkilərin tozlanma zamanı xəstələr bu şikayətlərlə həkimə müraciət edirlər. Yazılan dərmanlar sadəcə xəstənin şikayətlərini azaldıb, narahatlığını müəyyən müddətliyə aradan qaldırır. Lakin bəzən xəstələr həkim məsləhəti olmadan özləri müxtəlif dərmanlardan istifadə edirlər. Bu isə xəstəyə ziyan verə bilər. Ona görə də, belə hallarda həkim müayinəsindən keçdikdən sonra uyğun dərmanlardan istifadə etmək məsləhətdir.

-Bəzi insanlar qaş nahiyəsindəki ağrıların gözdən qaynaqlandığını düşünürlər. Bu, nə dərəcədə doğrudur?

-Qaş nahiyəsində olan ağrılar həm gözlə, həm də sinir sistemi ilə əlaqəli ola bilər. Dəqiq diaqnoz qoymaq üçün bu ağrıların vaxtı, müddəti, xarakterini nəzərə almaq, müayinədən sonra mənşəyini dəqiqləşdirmək olur.

-Son zamanlar ən çox hansı göz şikayətləri ilə bağlı müraciətlər olur?

-Şikayətlər çoxşaxəli olduğu kimi, səbəblər də müxtəlifdir. Allergik problemlərlə yanaşı, diabet xəstələri, gözdaxili təzyiqi, refraksiya problemi olan keratokonus və sairə bu kimi xəstəliklərlə müraciət edənlər də kifayət qədərdir.

-Bu xəstəliklərdən hansılarına cərrahi müdaxilə tələb olunur?

-Tibdə, xüsusilə də oftalmologiyada cərrahi müdaxilə yalnız ehtiyac olduğu halda icra edilir. Əgər xəstənin sağalması üçün cərrahi müdaxilədən başqa müalicələr mövcuddursa, ilk olaraq onlar icra edilir. Ancaq gözdə elə xəstəliklər var ki, müalicəsi ancaq cərrahi yolla aparıla bilər. Həmçinin bəzən xəstənin istəyini də nəzərə alaraq cərrahi müdaxilə məsləhət görülə bilir. Məsələn, eynək taxmaq istəməyən xəstələrə, müvafiq yoxlamadan sonra cərrahi müdaxilə məsləhət görülə bilər.

Katarakta, xalyazion, karatakonuson, vitrektomiya, çəpliyin korreksiyası, göz yaşı yolları əməliyyatı, qapaq plastikası, qapaqlarda olan xoş və bəd xassəli törəmələr, arqon lazer fotokoaqulyasiya, barier lazer fotokoaqulyasiya, YAG lazer, refraktiv əməliyyatlar son 1 il ərzində şöbəmizdə icra edilən əməliyyatlardan bəziləridir.

-Göz əməliyyatı icra edənlərin yaş həddi barədə nə demək olar?

-Göz əməliyyatlarının heç də hamısı yaşlı xəstələr üçün deyil. Katarakta-el arasında “mirvari suyu” kimi tanınan xəstəlik adətən yaşlılar arasında çox rast gəlinir. Ancaq yaşlılarda refraktiv korreksiya məqsədilə icra olunan eksimer lazer əməliyyatlarının sayı gənclərdə kifayət qədər azdır. Həmçinin 35 yaşdan sonra irəliləməsi dayanan keratokonus xəstələrində “korneal kross linking” kimi əməliyyatlar icra olunmur. Yəni, əməliyyatın yaşlıya və cavan insana icrası xəstəliyin xarakterindən asılıdır.

Azərtac

Təbii mineral sular adi sudan tərkibində olan mineral maddələrin miqdarına, fiziki xüsusiyyətlərinə, qaz tərkibi və qazla doymasına, bioloji fəal mikroelementlərinə və üzvi maddələrin olmasına görə fərqlənir. Mineral suların tərkibində yerin təkində olan kimyəvi elementlər var və həmin elementlər sərbəst və yaxud müxtəlif birləşmələr şəklində olur. Ən geniş yayılan elementlər natrium, maqnezium, kalsium kationları, xlor, sulfat və hidrokarbonat anionlarıdır. Mineral suların tərkibində olan manqan, mis, sink, molibden, dəmir, arsen, kobalt, bor, brom, ftor, yod kimi mikroelementlər orqanizmdə müxtəlif fermentlərin tərkibinə daxil olaraq maddələr mübadiləsində iştirak edirlər. Yeraltı suların orqanizmə təsiri müəyyən qədər kimyəvi, mexaniki və termiki amillərlə bağlı olsa da, əsas yeri tərkibindəki ionların kimyəvi xüsusiyyətləri tutur.

Mineral suların əsasən həzm sistemi, yuxarı tənəffüs yolları, sidik-ifrazat sistemi, mübadilə pozğunluğu ilə gedən xəstəliklərdə, anemiya, osteoporoz və paradontoz zamanı istifadə edilməsi daya yaxşı səmərə verir. Müalicə məqsədilə həm içilir, həm inhalyasiya, imalə və şırınqa edilir, həm də vanna qəbul olunur.

Mineral suların daxilə qəbulu hər kiloqram çəkiyə 3-3,5 ml hesabı ilə götürülür, gündə üç dəfə olmaqla orta hesabla 1 ay qəbul olunur. Mədə turşuluğu normal və yüksək olanda yeməkdən 1-1,5 saat əvvəl, turşuluq az olanda yeməkdən yarım saat əvvəl içilır. Qəbizlik zamanı suyun hərarəti 20-25, ishala meyllik olanda 40-45 dərəcə istilikdə qəbul edilməlidir. Təkrar müalicə kursu 3-4 ay sonra aparıla bilər.

Azərtac

Amerikalı tədqiqatçılar ABŞ və Avropa ölkələrində geniş yayılan xroniki yorğunluq sindromunun səbəbini tapıblar. Məlum olub ki, xəstəliyə bağırsaq mikroflorasının pozulması səbəb ola bilər.

“Lenta.ru” saytına istinadla xəbər verilir ki, alimlərin bu barədə məqaləsi “Microbiome” jurnalında dərc olunub.

Xroniki yorğunluq sindromu və ya mialgik ensefalomielit, hətta yaxşıca dincələndən sonra da davam edən yorğunluq şəklində təzahür edir. Tədqiqatçıların məlumatına görə, təkcə ABŞ-da bu sindromdan təxminən 2,5 milyon adam əziyyət çəkir. Lakin onun yaranmasının əsl səbəbləri indiyə qədər məlum deyildi.

Məlumdur ki, mədə-bağırsaq traktında yaşayan bakteriyalar mərkəzi sinir və həzm sistemləri arasında əlaqə yaradır. Buna görə də tədqiqatçılar mialgik ensefalomielitin disbakteriozla bağlı olub-olmadığını yoxlamağı qərara alıblar. Tədqiqatda 50 xroniki yorğunluqdan əziyyət çəkən və 50 sağlam könüllü iştirak edib.

Məlum olub ki, xroniki yorğun adamlarla sağlam adamlarda bakteriyaların tərkibi fərqlənir. Xroniki yorğun adamlarda disbakterioz aşkar edildiyi üçün alimlər xroniki yorğunluq sindromuna məhz disbakteriozun səbəb olduğunu hesab edirlər.

Azərtac

Pediatr Şəhla Rüstəmovanın məqaləsi.

Uşaq yalanı bir əyləncə də ola bilər, amma adətən daha ciddi problemlərə işarədir və buna diqqətlə yanaşmaq lazımdır. Əgər uşaq yalan danışırsa, bu zaman hansı fikirlər yarana bilər? Uşaq psixoloqu Lorens Katner uşağı yalana motivasiya edən 5 əsas səbəbləri sadalayır:

CƏZA QORXUSU. Uşaqlar cəzalanmaqdan qorxurlar. Əgər valideynlər uşaqlarını doğrudan da cəzalandıra və onlardan real olmayan nə isə gözləyirlərsə. Məsələn, valideyn istəyir ki, 8 yaşlı oğlu əla oxusun və hər gün əla qiymət alsın, ancaq bu, belə olmayan halda uşaq cəzalanır və futbol oynamaq üçün həyətə buraxılmır. Təbii ki, belə vəziyyətdə futbola böyük həvəsi olan uşaq yaxşı qiymət almadığı halda bunu valideyndən gizlədəcək, yaxud “yaxşı cavab verdim, amma müəllim qiymət yazmadı” kimi yalanlar danışacaq.

MƏNLİYİN ARTIRILMASI. Məktəbli uşaqlar dostları arasında statusunu artırmaq və yaxşı görünmək üçün yalan danışırlar. Məsələn: məşhur idmançı, aktyor, müğənni ilə rastlaşdığını və ya çox zəngin olduqlarını yoldaşlarına söyləyirlər. Əgər lovğalıq halları vaxtaşırı müşahidə olunursa, narahatçılığa səbəb yoxdur. Amma uşaq öz statusunu artırmaq üçün təkrarən yalan danışırsa, bu, uşağın ozündən tam narazı olmağına işarə edən ciddi bir siqnaldır. Bu hallarda aydınlaşdırmaq lazımdır ki, uşaq hansı səbəbdən özünü alçaldılmış və xeyirsiz hesab edir? Bəlkə məktəbdə yoldaşları uşağa lağ edir, fikir vermirlər?

ETİRAZ. Bir çox uşaqlar üçün yalan – məhdudiyyətlərə əks getmək, valideynlərinin avtoritetinə çağırış atmaq üsuludur. 10-12 yaşlarında uşaqlar düşünürlər ki, hər bir şeyi valideynə söyləməyə ehtiyac yoxdur və valideynin sualını hökm, təzyiq kimi qəbul etdikləri zaman yalan danışa bilərlər.

ŞƏXSİ SƏRHƏDLƏRİN TƏYİNİ. Uşaq böyüdükcə müstəqilliyinin, şəxsi həyatının və şəxsi məsafəsinin olmasının vacibliyini kəskin hiss edir. Valideynin nəzarəti və himayəsi artdıqca, uşaq daha da çox sirr saxlayır və yalan danışır. Hətta ondan əl çəkilməsi məqsədilə, kobudluğa da yol verə bilirlər: “Sən hara gedirsən?” – “Heç yerə!”, “Nə iş görürsən? – “Heç nə!”, “O kimdir?”- “Sən onu tanımırsan!”.

AİLƏDƏ OLAN PROBLEMLƏR. Uşaq daim yalan danışırsa, bu, ailədə hər hansı bir problemin olmasına işarədir. Əsasən də, yalana oğruluq və vandalizm (ətrafda olan əşyalara ziyan verilməsi) qoşulan zaman. Əgər uşaq tərəfindən yaranan pisliklərin qurbanı ailə üzvləridirsə, bu, ciddi diqqət mərkəzində olmalıdır, çünki sözlərdən daha ifadəli olan yardıma çağırış ümidsizlik hallarına işarə edə bilər. Adətən boşanan ailələrin uşaqlarında belə hallara tez-tez rast gəlinir. Bəzi hallarda isə uşaqlar öz hərəkətləri ilə valideynləri yenidən birləşməyə sövq edirlər.

aile.lent.az

Tomsk Dövlət Universitetinin alimləri insan sağlamlığının vəziyyəti və xəstəliklərə qarşı meyli haqqında məlumat verən saçın kimyəvi analizinin yeni üsulunu tapıblar.

Trend-in məlumatına görə, saçın spektral analizi üsulu insan orqanizmində həyati əhəmiyyətli mikroelementlərin konsentrasiyasını müəyyən etməyə imkan verir. Onların disbalansı uzun müddət gizli şəkildə davam edən müxtəlif xəstəliklərin inkişafına səbəb olur. Sözügedən metod bir dəfəyə 30 kimyəvi elementin konsentrasiyasını müəyyən etməyə imkan verir.

Yeni üsul artıq öz səmərəliliyini göstərib. Belə ki, alimlər işemik insult keçirmiş pasiyentlərin saçının analizini apararaq qanın element tərkibinin dəyişdiyini, toksik elementlər olan kadmium və qurğuşunun konsentrasiyasının artmasını və sinkin konsentrasiyasının azalmasını aşkar ediblər.

publika.az

Bu ilin əvvəlindən 14 ölkədə qızılca xəstəliyi sürətlə yayılıb. Artıq bu barədə yerli səhiyyə təşkilatları da açıqlama yayıblar. Xəstəlik əsasən, Avstriya, Rumıniya, Bolqarıstan, Belçika, Çexiya, Macarıstan, Fransa, Almaniya, İsveç, İtaliya, Portuqaliya, İslandiya, İspaniya, İsveçrə, İtaliya kimi ölkələrdə yoluxanların sayı minlərlədir.

Xəstəliyin sürətlə yayılmasının başlıca səbəbi əhalinin peyvənd edilməməsidir. Çünki bu xəstəlikdən qorunmanın birinci şərti məhz peyvənddir. Hətta bir sıra ölkələr qızılca yayılan ölkələrə səfər etməmək barədə xəbərdarlıq edib.

Bəs xəstəliyin Azərbaycanda yayılması nə qədər realdır?

Səhiyyə Nazirliyinin Respublika Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin direktor müavini Afaq Əliyeva  açıqlamasında 2013-cü ildən Azərbaycanda qızılca qeydə alınmadığını bildirib: “Ölkəmizdə 2008-ci ildən qızılca qeydə alınmırdı, yalnız 2013-cü ildə xəstəlik müşahidə edildi. Ondan sonra isə qızılca müəyyən edilməyib. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tərəfindən Azərbaycanda həm qızılca, həm də məxmərəyin eliminasiyası elan edilib. Bu da ölkəmizdə yerli yayılma hadisələrinin olmadığını göstərir”.

A.Əliyeva qızılcanın turistlər vasitəsilə ölkəmizə gətirilib yayılması ehtimalının olmadığını dedi: “Çünki Azərbaycanda qızılcaya görə immunlaşdırma yüksək səviyyədədir. Aprelin 24-dən 30-dək ölkəmizdə Avropa immunlaşdırma həftəsi keçirilir. Hər hansı səbəbə görə peyvənddən kənarda qalan uşaqlar qızılca, məxmərək əleyhinə vaksinlə peyvənd ediləcəklər. Epidemoloji nəzarət yüksək səviyyədədir. Peyvəndlərlə idarə olunan xəstəliyin Azərbaycana gətirilmə ehtimalı yoxdur. Peyvəndlərlə təminat yüksək səviyyədə olduğundan xarici ölkədən gələn şəxsdən yoluxmanı qəbul etmirik”.

Peyvənd yaşını keçmiş əhali üçün təhlükənin ciddiliyinə gəldikdə, A.Əliyeva 2006-cı ildə böyük yaşlılara peyvənd edildiyini dedi: “Həmin ildə 7 yaşdan 35 yaşa qədər əhali, təxminən 1 milyondan çox insan peyvənd edildi. Böyük yaşda əhalinin də qızılcaya qarşı immuniteti var, çünki qızılca peyvəndi uzun müddətli immunitet verir. Ona görə də qızılcanın nə uşaq, nə də yaşlı əhali arasında yayılacaq. Bu virusun gətirilmə ehtimalı yoxdur”.

Qeyd edək ki, hava-damcı yolu ilə keçən xəstəlik, yüksək hərarət və dəri səpkiləri ilə müşahidə olunur. Düzgün müalicə aparılmadığı halda xəstəlik ölümlə nəticələnə bilər.

publika.az

Amerikalı bioloqlar dünyada ilk dəfə süni uşaqlıq kisəsi hazırlayıblar.

Bu üsulla vaxtından əvvəl doğulmuş, yarımçıq hamiləlikləri xilas etmək mümkün olacaq. Təcrübə olaraq yarımçıq doğulmuş quzunu kisəyə yerləşdiriblər və nəticə uğurlu alınıb.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının statistikasına görə, hər il 15 milyon uşaq ana bətnində inkişafdan qalaraq ölür. Ona görə də alimlər belə ölümlərin qarşısını almaq üçün süni uşaqlıq kisəsini vacib sayırlar. Ana bətnində formalaşan su, oksigen və digər vacib elementləri bir araya gətirərək yarımçıq doğulan uşaqların yaşama şansını artırmaq niyyətindədirlər.

Alimlər yaratdıqları süni uşaqlıq kisəsini “bioçanta” adlandırırlar. Bu “çanta” ana bətninin analoqudur. Həmin “çanta”ya həm də dölün təzyiqini, beyin aktivliyini ölçən sensor da yerləşdiriblər ki, istənilən dəyişiklik vaxtında sezilsin.

publika.az

2017-ci ilin yanvar-mart aylarında neft idxalını 15% artıraraq 104,77 mln. tona çatdırıb. Cari ilin I rübündə neft idxalı Çinə 40,82 mlrd. dollara başa gəlib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 78,7% çoxdur.

Hesabat dövründə Çinin ən iri neft təchizatçısı Səudiyyə Ərəbistanı olub. Çin krallıqdan 14,36 mln. ton neft idxal edib ki, bu da 4,9% çoxdur. Səudiyyə Ərəbistanın bu əməliyyatlardan qazancı 5,72 mlrd. dollar olub ki, bu da ötən ilin I rübü ilə müqayisədə 64,1% artımdan xəbər verir. Səudiyyə Ərəbistandan idxal olunan neftin 1 tonunun orta qiyməti 144 dollar artaraq 398 dollara çatıb.

Qeyd edilən müddət ərzində Rusiya Çinə neft ixracını 12% artıraraq 13,58 mln. tona çatdırıb. İxracın dəyəri 74,% artaraq 5,52 mlrd. təşkil edib. Rusiyanın Çinə satdığı neftin 1 tonu 145 dollar bahalaşaraq 406,5 dollara çatıb.

Çinin üçüncü ən iri neft təchizatçısı isə Anqoladır. Afrika ölkəsindən Çinə 12,88 mln. ton neft ixrac olunub ki, bu da 2016-cı ilin yanvar-mart ayları ilə müqayisədə 12,7% çoxdur. Anqolanın Çinə satdığı neftdən əldə etdiyi gəlir 64,3% artaraq 5,06 mlrd. dollar təşkil edib. Çinin Anqoladan idxal etdiyi neftin 1 tonunun orta qiyməti 123 dollar artaraq 393 dollara çatıb.

Hesabat dövründə Çin həmçinin İraq, Oman və İrandan neft idxalını müvafiq olaraq 19,6%, 9,1% və 8% artırıb. Ötən rüb ərzində İraq Çinə 9,6 mln. ton, Omandan 8,87 mln. ton, İrandan 6,82 mln. ton neft idxal edib.

Hesabat dövründə Çinin idxal etdiyi ən bahalı neft Azərbaycan neftidir – 1 ton 436,7 dollar. Ən ucuz nefti isə Çin Venesueladan alır – 1 tonu 298,8 dollar.

apa.az

İndi demək olar ki, bütün evlərdə mobil telefon, kompüter və s. var. Hər kəs bu və ya digər dərəcədə elektromaqnit və radiasion şüalanmaya məruz qalır. Kiçik dozalarda şüalanma sağlamlıq üçün o qədər də təhlükəli deyil, lakin alimlər uzun müddət davam edən hətta çox kiçik dozalı şüalanmaların orqanizmə xüsusilə ziyanlı təsir göstərərək hüceyrələrdə genetik dəyişikliklərə, bədxassəli törəmələrin inkişafına, maddələr mübadiləsi pozğunluğuna, erkən qocalmaya, ömrün qısalmasına səbəb olduğunu söyləyirlər. Nüvə hissəciyi orqanizmə düşərək orada hüceyrələrə mini reaktor kimi təsir göstərməyə başlayır. Radioizotoplar orqanizmdə bir neçə gündən on ilə qədər qala bilər və insan şüalanmanı heç bir hissiyyat üzvü ilə hiss etmir. Radiasiyadan qorunmağın ən gözəl yolu radiasion fon olan mühitdən uzaqlaşmaq, onun orqanizmə zərərverici təsirini aradan qaldırmaq üçün ən yaxşı yol qida rasionuna fikir verməkdir.

Radiasiyadan qoruyan ən yaxşı qidalar tərkibində iri və kobud toxumalar olan məhsullardır. Onlar kimyəvi radioaktiv maddələrlə birləşərək yeni toksiki maddələr əmələ gətirir və həmin maddələr orqanizmdən asanlıqla xaric olur. Radionukleotidlərdən uzaq olmaq üçün qida rasionuna mütləq düyü, kök və turp əlavə etmək lazımdır. Meyvə və tərəvəzlər təmiz yuyulmalı və 0,5 santimetr dərinliyində soyulmalıdır. Kələm üçqat soyulur, çünki ağır metallar və pestisidlər üst qatda daha çox toplanır. Tərəvəzlərdə həmin toksinlər daha çox özəkdə toplanır. Radioaktiv maddələrin sorulmasına çuğundur, ərik qurusu, qoz və qabıqlı kartof daha çox mane olur. Həmçinin qara qarağat, nar, üzüm, cəfəri, sarımsaq, soğan və dəniz kələmi radioaktiv maddələrin sorulmasını zəiflədir.

Qida rasionuna süd, kəsmik, xama və yağ əlavə edilməsi radioaktiv stronsiumun sorulmasını azaldır. Süd məhsullarının tərkibində olan metionun ət və balığın tərkibində çox olur, orqanizmdən radioelementlərin xaric olunmasını asanlaşdırır. Mal ətinin tərkibində isə radionukleotidlər çoxdur. Kotlet və ət farşından imtina etmək lazımdır, çünki onları qızardanda radioonukleotidlər həmin məhsulların tərkibində qalır. Radiasiyadan qorunmaq üçün bir sıra reseptlər də var.

Kömür su ilə qatılaraq hər 15 dəqiqədən bir 2 xörək qaşığı içilir, gün ərzində 2 stəkan qəbul edilir.

Şam və küknar ağaclarının iynələri 1 stəkan 2 stəkan su hamamında qızdırılır, 10-15 dəqiqə sonra gün ərzində çay kimi içilir.

1 çay qaşığı tozağacı göbələyinin tozu 1 stəkan qaynar suda dəmlənir, üzərinə 1 çimdik soda əlavə edilir, gündə üç dəfə yeməkarası içilir.

3 litrlik balonun 1/3 hissəsi buğda qabığı, qalan hissəsi isə itburnu dəmləməsi İlə doldurulur, 2 saat dəmlənilərək süzülür, alınan məhlul gün ərzində istənilən qədər içilir.

1 ay ərzində 1 çay qaşığı çaytikanı yağı gündə üç dəfə qəbul edilir. Yağı çaytikanı bitkisinin yarpağı və cavan zoğlarının dəmləməsi ilə də əvəz etmək olar.

AZƏRTAC

Cari ilin yanvar-mart aylarına Azərbaycanda 5886 nəfər suçiçəyinə yoluxub ki, bu da 2016-cı ilin müvafiq dövrü (6628 nəfər) ilə müqayisədə 11,2 faiz azdır.

Bu barədə Respublika Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzində (RGEM) keçirilən mətbuat konfransında RGEM-in direktor müavini Afaq Əliyeva məlumat verib. O deyib: “Suçiçəyi idarə edilə bilməyən infeksiya olduğu, ona qarşı vaksinləşdirmə işləri aparılmadığı üçün biz bu infeksiyanı epidemiya əleyhinə tədbirlərin köməyilə azaltmağa çalışırıq. Bu zaman biz vaksinləşdirmə yolu ilə idarə edilən xəstəliyin qarşısını almağa nail oluruq”.

RGEM-in direktor müavini, həmçinin qeyd edib ki, uşaq bağçalarında bu xəstəliyə yoluxma hallarına çox az rast gəlinir. “Hazırda suçiçəyi əsasən məktəbyaşlı uşaqlar arasında yayılıb. Bununla belə bir məktəbdə və ya uşaq müəssisəsində xəstəlik statistikasının yüksəlişi qeydə alınmayıb”, – deyə A.Əliyeva əlavə edib.

AZƏRTAC

Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının energetika, sənaye və təbii sərvətlər naziri Xalid Əbdüləziz Əl Falihin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib.

Dövlət başçısı Səudiyyə Ərəbistanı Krallığına rəsmi səfərini və bu səfər zamanı İki Müqəddəs Məscidin Xadimi, Səudiyyə Ərəbistanının kralı Salman bin Əbdüləziz Al Səud və digər rəhbər şəxslərlə səmərəli görüşlərini məmnunluqla xatırlayıb.

Nazir Xalid Əbdüləziz Əl Falih ilə bu il Davosda keçirdikləri görüşü də xatırlayan dövlət başçısı onun ölkəmizə səfərinin Azərbaycanla daha yaxından tanış olmaq üçün yaxşı fürsət yaratdığını bildirib. Ölkələrimiz arasında ikitərəfli münasibətlərin çox yüksək səviyyədə olduğunu deyən prezident İlham Əliyev əlaqələrimizin getdikcə daha da möhkəmləndiyini vurğulayıb, mövcud əməkdaşlığımızın davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd edib.

Dövlət başçısı ölkəmizin ikitərəfli əlaqələrin müxtəlif sahələrdə genişləndirilməsində maraqlı olduğunu deyib. Siyasi əlaqələrimizin çox yüksək səviyyədə olduğunu bildirən prezident İlham Əliyev bu imkandan istifadə edərək ölkələrimiz arasında iqtisadi sahədə mövcud olan əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinin, qarşılıqlı ticarət və qarşılıqlı ixracın artırılmasının zəruriliyini vurğulayıb. Enerji ehtiyatlarının işlənilməsi, neft və qazın emalı, neft-kimya sahəsində əməkdaşlığımızın əhəmiyyətini qeyd edən dövlət başçısı bu sahələrdə Azərbaycanın əldə etdiyi uğurlardan danışıb, dünyada sənaye üsulu ilə ilk neft quyusunun məhz Azərbaycanda qazıldığını, ölkələrimizin bu sahədə zəngin təcrübəsinin olduğunu bildirib. Prezident İlham Əliyev nümayəndə heyətinin sabah Səngəçal terminalı və buradakı layihələrin bir qismi ilə tanışlığının önəmini qeyd edib, Xalid Əbdüləziz Əl Falihin Azərbaycana səfərinin enerji sahəsində əməkdaşlığımızın inkişafında yeni dinamika yaradacağına ümidvar olduğunu bildirib.

Qonaq bildirib ki, o, Azərbaycan kimi gözəl bir ölkəyə səfər etməsindən məmnunluq duyur. Xalid Əbdüləziz Əl Falih ölkələrimiz və xalqlarımız arasında əlaqələrin dərin və qədim köklərə malik olduğunu, mədəni əməkdaşlığımızın uzun əsrlərdən bəri davam etdiyini vurğulayıb, bu əməkdaşlığımızın prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında daha da genişləndirildiyini qeyd edib. Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan ilk dövlətlərdən biri olduğunu vurğulayan Xalid Əbdüləziz Əl Falih ölkələrimiz arasında diplomatik əlaqələrin qurulmasının 25 illiyinin qeyd edilməsindən məmnunluğunu ifadə edib. O, Səudiyyə Ərəbistanının Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü daim dəstəklədiyini, ötən illər ərzində ölkələrimizin möhkəm əməkdaşlıq əlaqələri qurduğunu və bir-birini hər zaman dəstəklədiklərini qeyd edib.

Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının energetika, sənaye və təbii sərvətlər naziri Xalid Əbdüləziz Əl Falih Kəbənin üz örtüyünün tərtibatının bir fraqmentini prezident İlham Əliyevə hədiyyə edib.

 

apa.az

XƏBƏR LENTİ