CƏMİYYƏT 2019.09.10 17:19

Elvin Talışınski: “Azərbaycanda heç vaxt dini zəmində qarşıdurma olmayıb”

694

Hazırda İslam dünyasında Məhərrəmlikdir. Məhərrəm ayı adlanan bu dövrdə Aşura mərasimi keçirilir, Kərbəla faciəsində baş vermiş hadisələr xatırlanır. Dialoq.info saytı olaraq bu məsələlərlə bağlı fikirlərini öyrənmək üçün Bakı İslam Universitetinin kafedra müdiri Elvin Talışınskiyə müraciət etdik

– Aşura mərasiminin anlamı, İslam dünyası üçün əhəmiyyəti nədən ibarətdir?

– Ümumilikdə Kərbəla hadisəsinin İslamtarixində xüsusi bir yeri vardır. Belə ki, bu hadisəni İslam dininin yenidənoyanışı kimi də qiymətləndirirlər. Çünki həmin dövrdə İslama kölgə salan və həqiqiİslamdan uzaqlaşan hallar mövcud idi. Bu baxımdan İmam Hüseyn (ə) və onun tərəfdarlarınınhaqq uğrunda mübarizəyə qalxması, göstərilən rəşadət və əzəmət inkarolunmaz birhəqiqətdir. Bildiyiniz kimi, Aşura günü – lüğətdə hərfi mənası “onuncu gün” deməkdir.Aşura hicri təqviminin ilk ayı olan məhhərəm ayının onuncu günüdür. Bu gün,İslam tarixinə İmam Hüseynin (ə) şəhadətə yetişdiyi gün kimi daxil olub. Bugünün əslində böyük bir mahiyyəti vardır. Aşura mərasimi İslam dinininqorunmasında öz tarixi əhəmiyyətini daşımaqla yanaşı, eyni zamanda, fədakarlıqvə şücaət məktəbi kimi qiymətləndirilir. Təsadüfi deyildir ki, hazırda təkcəİslam dövlətlərində deyil, bütün dünyada Məhərrəm və Səfər aylarında, xüsusilədə Aşura günündə mərasim proqramları təşkil edilir.

– Azərbaycanda dini mərasimlərin, daha dəqiq desək Aşuranın keçrilməsi ilə bağlı hər hansi bir problem yaşanırmı?

– İslam dünyasının bir parçası olan Azərbaycandamilli-mənəvi irsimizin qorunması, təbliğ edilməsi, tədqiqi və onun gələcək nəsillərəötürülməsi istiqamətində xeyli işlər görülmüşdür. İslam dini milli-mənəvi dəyərlərimizdə,adət-ənənələrimizdə, həyat tərzimizdə dərin izlər buraxmışdır. Aşura mərasimlərininkeçirilməsi də respublikada mənəvi birlik rəmzi kimi dəyərləndirilə bilər.Çünki Aşura mərasimləri insanlara iman, vətən sevgisi, əqidə saflığı, sədaqət,şücaət, qəhrəmanlıq və torpağa bağlılıq kimi ali dəyərləri aşılayır. Hər ilrespublikamızda keçirilən Aşura mərasimlərində insanlar bu mənəvi dəyərlər ətrafındahəmrəy olur, xüsusən Tasua və Aşura mərasimləri ilə bağlı tədbirlərə əvvəlcədənhazırlıq görülür. Əhalinin böyük hissəsi respublikada fəaliyyət göstərən məscidlərəüz tutur, xütbələr dinlənilir, ibadət olunur, əzadarlıq edilir.

– Aşura mərasiminə ictimayyətin münasibəti sizi qane edirmi?

– Bir məsələni nəzərinizə çatdırım ki, Azərbaycandaheç vaxt dini zəmində qarşıdurma olmamış və ya bir narahatçılıq yaşanmamışdır.Hər bir xalqın adət-ənənələri onun mənsub olduğu dinlə sıx bağlıdır. Ölkəmizdədə İslam dini ilə bağlı mərasimlər əsrlər boyu formalaşmış və bütün illərdəxalqımız tərəfindən həyata keçirilmişdir. Aşura mərasiminə və ya bütövlükdədini mərasimlərə xalqımızın çox gözəl münasibəti var. İstər Bakı şəhərində, istərsədə regionlarda Azərbaycan xalqı bu mərasimlərdə fəal iştirak edir.

– Bu ayda qanvermə aksiyasının ön plana çəklməsi nə ilə bağlıdır?

– Aşura mərasiminin respublikamızda daha bir əhəmiyyətiondan ibarətdir ki, həmin gün ölkədə qanvermə aksiyaları keçirilir. Artıq onildən çox bir müddətdir ki, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi məhərrəmlik ayında özünəxəsarət yetirməklə bağlı xəbərdarlıq edərək, bu halı pisləyir və qan verərəkdarda olan insanlara bu yolla yardım göstərilməsini məsləhət bilir. Aşura günü,ölkəmizin müxtəlif yerlərində qanvermə aksiyaları keçirilir və bu kimiaksiyalar əhəmiyyətli olmaqla yanaşı, həm də inanclı insanlar üçün bir mərhəmətamilini daşıyır. Şeyx Hacı Allahşükür Paşazadənin də dediyi kimi məhz bubaxımdan, Aşuranın keçirilməsi öz müsbət tərəfləri ilə bütün bəşər övladı üçünbir məktəbdir. Hər kəs bu məktəbdən yaxşı əməllər etmək, savablar qazanmaq, qarşılıqlıyardımlaşmaq üçün öyrənməli və öyrətməlidir. Bu baxımdan qanvermə aksiyalarınınkeçirilməsi fikrimcə müsbət haldır və həmçinin dini baxımdan da təhlükəsizliyin,sabitliyin pozulmasının qarşısını alır.

– Aşura mərasiminə azyaşlıların qatılmasını necə qiymətləndirirsiniz?  

– Sırf Aşura mərasimlərində iştirakdan söhbət gedirsə, bildiyiniz kimi bundan öncəki illərdə də müvafiq qurumlar tərəfindən məktəbli və ya azyaşlı uşaqların bu mərasimlərdə iştirakı ilə bağlı xəbərdarlıqlar olmuşdu və bu məsələ nəzarət altında saxlanılır. Ancaq bir məsələni də qeyd edim ki, Azərbaycanda azyaşlıların dini mərasimlərdə iştirakı ilə bağlı problemli məsələlər qaldırılmayıb.  Mənim şəxsi fikrimə gəldikdə isə onu deyim ki, mən hər bir azərbaycanlı ailəsində İslam təməl blgilərinin olmasının tərəfdarıyam. Yəni hər bir azərbaycanlı öz dövlətinin tarixini və mənsub olduğu dinin tarixini mütləq şəkildə bilməlidir.

Dialoq.info

Şərhlər

Çox oxunanlar (günlük)

Çox oxunanlar (həftəlik)

Yuxarı